اقتصاد آب حلقه مفقوده مدیریت منابع آبی کشور
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ اتابک جعفری در مراسم بیستوپنجمین کنفرانس هیدرولیک ایران که در دانشگاه زنجان برگزار شد، با اشاره به اهمیت میزبانی استان زنجان از این رویداد علمی اظهار کرد: زنجان بهدلیل موقعیت تاریخی، جغرافیایی و برخورداری از ظرفیتهای مهم آبی، یکی از مناطق قابل توجه در مطالعات و پژوهشهای مرتبط با منابع آب کشور به شمار میرود.
بیشتر بخوانید
وی با اشاره به اهمیت رودخانه قزلاوزن در ساختار منابع آبی منطقه افزود: این رودخانه از ارتفاعات کردستان سرچشمه میگیرد و پس از عبور از استان زنجان و پیوستن زنجانرود و دیگر شاخههای فرعی، در نهایت سفیدرود بزرگ را تشکیل میدهد.
رئیس هیأتمدیره انجمن هیدرولیک ایران با بیان اینکه اختلاف ارتفاع حدود ۷۰۰ متری در محدوده زنجان، اهمیت مدیریت بالادست و پاییندست حوضه آبریز را دوچندان میکند، گفت: هرگونه فرسایش خاک در مناطق بالادست، آثار خود را در بخشهای پاییندست نشان میدهد و میتواند بر کیفیت منابع آبی، رسوبگذاری و شرایط بهرهبرداری از رودخانه تأثیرگذار باشد.
وی با اشاره به اینکه میزان بارندگی نسبت به سال گذشته بهبود یافته است، بیان کرد: با وجود این شرایط، استان زنجان نتوانسته است بهره کافی از بارندگیها و سیلابهای رخداده داشته باشد و لازم است برای مدیریت و استفاده بهینه از این ظرفیتها، برنامهریزی علمی و اجرایی صورت گیرد.
جعفری در ادامه با تأکید بر ضرورت کاربردی شدن پژوهشهای دانشگاهی بیان کرد: مقالات و تحقیقات علمی زمانی میتوانند ارزش واقعی خود را نشان دهند که از فضای نظری خارج شده و در پروژههای اجرایی مورد استفاده قرار گیرند. به اعتقاد من، ۵۰ درصد ارزش یک پژوهش به کاربرد عملی و نتایجی وابسته است که در میدان اجرا به دست میآید.
رئیس هیأتمدیره انجمن هیدرولیک ایران یکی دیگر از چالشهای مدیریت منابع آب را نبود گردش مؤثر نخبگان دانست و گفت: طی بیش از سه دهه، بخش قابل توجهی از سیاستگذاریهای کلان آب کشور در اختیار یک نسل مشخص بوده و تغییر و گردش جدی در بدنه تصمیمسازی اتفاق نیفتاده است.
جعفری با انتقاد از تغییرات مکرر ساختار مدیریتی حوزه آب اظهار کرد: تغییر ساختار در سال ۱۴۰۰ و مطرح شدن دوباره بازگشت به ساختار قبلی در کمتر از پنج سال، نشان میدهد که تصمیمگیریها نباید بر مبنای افراد و سلیقههای مدیریتی انجام شود، بلکه باید بر اساس چارچوبهای علمی و تجربههای موفق جهانی باشد.
وی با تأکید بر ضرورت استقرار نظام مدیریت یکپارچه حوزههای آبریز افزود: ساختار حوزهای و مدیریت یکپارچه منابع آب میتواند زمینه تصمیمگیری هماهنگ و اصولی را فراهم کند و از اقدامات پراکنده و بعضاً متعارض در بخشهای مختلف جلوگیری کند.
وی اقتصاد آب را یکی از موضوعات اساسی در مدیریت منابع آبی کشور عنوان کرد و گفت: در تعریف پروژهها، مدیریت منابع آب سطحی و زیرزمینی و سیاستگذاریهای کلان، باید اقتصاد آب جایگاه مشخصی داشته باشد. بدون توجه به ابعاد اقتصادی، نمیتوان برای آینده منابع آبی برنامهای پایدار تدوین کرد.
جعفری با اشاره به شرایط اقلیمی ایران و میانگین بارندگی سالانه حدود ۲۵۰ میلیمتر اضافه کرد: در کشوری با اقلیم خشک و نیمهخشک که بیش از ۵۰ درصد منابع مصرفی آن از آبهای زیرزمینی تأمین میشود، توجه به سفرههای زیرزمینی و مدیریت برداشت از آنها باید در اولویت برنامهریزیها قرار گیرد.
وی با تأکید بر مسئولیت مدیران و متخصصان در قبال نسلهای آینده گفت: نسلهای آینده از ما درباره تعداد سدها و خطوط انتقال آب سؤال نخواهند کرد، بلکه خواهند پرسید که منابع آبی کشور را چگونه مدیریت کردهایم و چه ظرفیتی برای ادامه حیات و توسعه در اختیار آنها قرار دادهایم.
رئیس هیأتمدیره انجمن هیدرولیک ایران همچنین از ضرورت تشکیل کارگروه تخصصی حوزه سفیدرود خبر داد و پیشنهاد کرد: دانشگاه زنجان، شرکت آب منطقهای، انجمن هیدرولیک ایران و سایر مجموعههای علمی و تخصصی در قالب یک کارگروه مشترک، مسائل این حوزه از جمله فرسایش، رسوب و مدیریت منابع آب را بررسی کرده و الگویی جامع، علمی و قابل اجرا ارائه دهند.
جعفری در با تشریح اهداف انجمن هیدرولیک ایران تأکید کرد: هدف ما انتقال دانش هیدرولیک از آزمایشگاه به پروژه، از پروژه به دانشگاه و از دانشگاه به مدرسه است تا دانش تخصصی در یک چرخه مستمر از نسلی به نسل دیگر منتقل شود و نتایج آن در حل مسائل واقعی کشور به کار گرفته شود.
انتهای خبر/

