نگاه زنان، چراغ راه توسعه شهری
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ وقتی درباره شهر و امکانات آن گفتگو میکنیم، معمولاً به خیابانها، بوستانها، مراکز خرید، مراکز درمانی، فضاهای فرهنگی و حملونقل عمومی اشاره میکنیم؛ اما آیا همه شهروندان تجربه یکسانی از استفاده این امکانات دارند؟ آیا شهری که برای یک مرد شاغل مناسب و قابل استفاده است، الزاماً برای زنی که همزمان مسئولیتهای شغلی، خانوادگی و مراقبتی بر عهده دارد نیز به همان اندازه مناسب خواهد بود؟
بیشتر بخوانید
زنان بخش مهمی از حیات روزمره شهر را شکل میدهند. آنان برای رفتن به محل کار، خرید، تحصیل، مراجعه به مراکز درمانی، همراهی فرزندان و انجام امور خانوادگی، در ساعات و مسیرهای مختلف از فضاهای شهری استفاده میکنند. بنابراین، نگاه زنان به شهر صرفاً یک دیدگاه شخصی یا محدود به یک گروه اجتماعی نیست؛ بلکه میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره کیفیت خدمات و امکانات شهری در اختیار مدیران قرار دهد.
برای درک بهتر این موضوع، میتوان زندگی روزمره یک زن را در شهر در نظر گرفت؛ زنی که صبح فرزندش را به مدرسه میرساند، سپس برای رسیدن به محل کار یا انجام امور اداری باید از چند مسیر شهری عبور کند و در پایان روز نیز برای خرید یا مراجعه به یک مرکز خدماتی به نقاط دیگری از شهر برود.
در چنین شرایطی، کیفیت پیادهروها، دسترسی به وسایل حملونقل عمومی، محل توقف خودروها، وضعیت عبور از خیابانها و فاصله میان خدمات شهری، همگی بر تجربه او از شهر تأثیر میگذارند.
آنچه اهمیت دارد، صرفاً وجود یک خیابان یا مرکز خدماتی نیست؛ بلکه مسئله اصلی این است که زنان تا چه اندازه میتوانند بدون دشواری و اتلاف وقت به این امکانات دسترسی داشته باشند. برای مثال، آیا مسیرهای پیادهروی برای عبور زنان همراه با کودک مناسب است؟ آیا در فضاهای عمومی امکان نشستن و استراحت با آسودگی خاطر وجود دارد؟ آیا دسترسی به مراکز فرهنگی، ورزشی و تفریحی در محلههای مختلف به شکل متعادلی فراهم شده است؟
البته زنان نیز گروهی یکدست با نیازهای کاملاً مشابه نیستند. نیازهای یک دختر دانشجو با یک زن شاغل، مادر دارای فرزند خردسال، زن سالمند یا زنی که محدودیت حرکتی دارد، تفاوتهایی دارد. حتی شرایط زندگی زنان در محلههای مختلف نیز یکسان نیست. به همین دلیل، برنامهریزی شهری نباید صرفاً بر اساس تصوری کلی از نیازهای زنان انجام شود، بلکه باید تجربه گروههای مختلف شنیده و بررسی شود.
یکی از راههای شناخت این نیازها، گفتگو با زنان ساکن محلههای مختلف شهر است. مدیران شهری میتوانند از طریق نظرسنجی، نشستهای محلهای و بررسی مسیرهای روزمره شهروندان، متوجه شوند کدام امکانات با کمبود مواجهاند، چه موانعی در رفتوآمد وجود دارد و کدام خدمات باید در اولویت قرار گیرند.
به باور من، شهری که تجربه زندگی زنان در آن نادیده گرفته شود، نمیتواند خدمات مناسبی به این قشر ارائه دهد و نیازهای بخش مهمی از جامعه را بهدرستی پوشش دهد.
توجه به نگاه زنان به معنای امتیاز دادن به یک گروه خاص نیست؛ بلکه راهی برای شناخت دقیقتر مسائل شهری، شناسایی کمبودها و در نهایت بهبود کیفیت زندگی همه شهروندان است.
نویسنده: آذر آقاداداشی، فعال فرهنگی و اجتماعی.
انتهای خبر/

