فرزندآوری زیر سایه سنگین مشکلات اقتصادی
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ وضعیت اقتصادی یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده در تصمیم خانوادهها برای فرزندآوری است. تورم، کاهش قدرت خرید، بیکاری، درآمد ناکافی و افزایش هزینههای مسکن، پوشاک، تغذیه، درمان و آموزش، تمایل به داشتن فرزند بیشتر را کاهش میدهد.
بیشتر بخوانید
خانوادهها علاوه بر درآمد، به امنیت اقتصادی و امکان پیشبینی آینده نیاز دارند. در زنجان، کاهش هزینههای مستمر خانواده، بهویژه پوشک، شیرخشک، مواد غذایی و خدمات درمانی، میتواند از طریق همکاری دولت، تولیدکنندگان و اصناف دنبال شود.
افزایش سن ازدواج، دشواری تأمین جهیزیه، هزینههای مراسم، نداشتن شغل پایدار و مشکل تهیه مسکن، تشکیل خانواده را به تأخیر میاندازد. تأخیر در ازدواج معمولاً فرصت زمانی فرزندآوری را محدود میکند و احتمال داشتن فرزند دوم و سوم را کاهش میدهد. بنابراین، سیاست جوانی جمعیت باید از مرحله ازدواج آغاز شود و تسهیل ازدواج، اشتغال جوانان، مسکن و حمایت از زوجهای تازهتشکیلشده را در اولویت قرار دهد.
مسکن مناسب یکی از پایههای اصلی امنیت و آرامش خانواده است. اجارهبهای سنگین، فضای ناکافی و نداشتن امکان سکونت مستقل، برنامهریزی برای فرزندآوری را دشوار میکند. در زنجان، اجرای مؤثر قانون جوانی جمعیت در واگذاری زمین و مسکن به خانوادههای واجد شرایط اهمیت ویژهای دارد. البته واگذاری زمین زمانی حمایت واقعی محسوب میشود که هزینه آمادهسازی، ارزشگذاری قطعات، زیرساختها و امکان ساخت و ساز نیز متناسب با توان مالی خانواده باشد.
نبود امنیت شغلی، نگرانی مادران از ازدستدادن فرصتهای شغلی و دشواری نگهداری از کودکان، از موانع مهم فرزندآوری هستند. ایجاد مهدکودکهای مناسب، انعطاف ساعات کاری، حمایت از مادران شاغل، تضمین حقوق دوران مرخصی زایمان و مشارکت پدران در تربیت فرزندان میتواند این موانع را کاهش دهد. در زنجان، واحدهای صنعتی، کارخانهها و دستگاههای اجرایی میتوانند با ایجاد امکانات حمایتی برای کارکنان دارای فرزند، نقش مؤثری ایفا کنند.
دسترسی به خدمات سلامت باروری، مراقبتهای دوران بارداری، زایمان ایمن و درمان ناباروری از عوامل مهم افزایش فرصت فرزندآوری است. هزینه بالای درمان، تأخیر در تشخیص مشکلات باروری و محدودیت دسترسی به مراکز تخصصی، برخی خانوادهها را از داشتن فرزند محروم میکند. توسعه خدمات درمان ناباروری، پوشش بیمهای، حمایت از سلامت مادر و کودک و کاهش هزینههای درمان باید از اولویتهای نظام سلامت در کشور و استان زنجان باشد.
نگرش جامعه به خانواده، ارزش فرزند، مسئولیتپذیری والدین و تغییر سبک زندگی بر تصمیم فرزندآوری اثرگذار است. کاهش حمایت خانوادههای گسترده، فردگرایی، نگرانی از آینده فرزندان و دشواری ایجاد تعادل میان زندگی شخصی و خانوادگی، در تغییر الگوی باروری نقش دارند. تقویت فرهنگ خانوادهمحوری، احترام به خانوادههای خوشجمعیت، مشارکت مشترک زن و مرد در تربیت فرزندان و معرفی الگوهای موفق خانوادگی میتواند به اصلاح نگرش اجتماعی کمک کند.
هزینه فرزندآوری به زمان تولد محدود نیست و تا سالهای تحصیل، رشد و استقلال فرزند ادامه دارد. پوشک، شیرخشک، لباس، دارو، آموزش، تفریح و خدمات نگهداری کودک بخشی از این هزینهها هستند. در زنجان میتوان با مشارکت تولیدکنندگان، اتحادیههای صنفی، فروشگاهها و تشکلهای مردمی، شبکه حمایت از خانوادههای دارای سه فرزند و بیشتر ایجاد کرد.
وجود قانون بهتنهایی تضمینکننده موفقیت سیاستهای جمعیتی نیست؛ بلکه کیفیت اجرا، نظارت، شفافیت و اعتماد عمومی تعیینکننده است. تأخیر در پرداخت تسهیلات، مشکلات واگذاری زمین، بروکراسی اداری و ناهماهنگی دستگاهها، اثربخشی حمایتها را کاهش میدهد. در استان زنجان، تشکیل ساز و کار پایش مشترک با مشارکت استانداری، ثبت احوال، دانشگاه علوم پزشکی، راه و شهرسازی، بانکها، شهرداریها، اصناف و تشکلهای مردمی ضروری است. عملکرد دستگاهها نیز باید بر اساس نتایج واقعی در زندگی خانوادهها سنجیده شود، نه صرفاً تعداد جلسات و مصوبات.
نویسنده: عیسی بابائی؛ فعال و کنشگر جوانی جمعیت.
انتهای خبر/

