سواد رسانه‌ای کلید استفاده صحیح از هوش مصنوعی
محمدرضا نجفلی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ با اشاره به رشد سریع فناوری هوش مصنوعی اظهار کرد: هوش مصنوعی به یکی از مهم‌ترین فناوری‌های عصر حاضر تبدیل شده است و با توجه به نقش نسل جوان در آینده جهان، آموزش دانش‌آموزان در این حوزه می‌تواند زمینه‌ساز آمادگی بیشتر آنان برای مواجهه با تحولات آینده باشد.
بیشتر بخوانید
وی با بیان اینکه آموزش هوش مصنوعی نیازمند روش‌های مناسب و کارآمد است، افزود: این فناوری با شبیه‌سازی برخی توانایی‌های شناختی انسان، ظرفیت‌های تازه‌ای را در حوزه آموزش و یادگیری ایجاد کرده است و می‌تواند با فراهم‌کردن تجربه‌های آموزشی متناسب با نیاز هر دانش‌آموز، به افزایش اثربخشی فرایند یادگیری کمک کند.
استاد سواد رسانه خاطرنشان کرد: هدف از به‌کارگیری هوش مصنوعی در آموزش، افزایش کیفیت یادگیری، بهبود اثربخشی روش‌های تدریس و ارائه آموزش‌های شخصی‌سازی‌شده و متناسب با نیازهای فراگیران است.
نجفعلی با اشاره به ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، ادامه داد: ابزارهایی مانند ChatGPT و سایر سامانه‌های هوشمند در زمینه‌هایی همچون تولید محتوا، برنامه‌نویسی، ساخت ویدئو، یادداشت‌برداری، تهیه اسلایدهای آموزشی، تولید تصویر و تحلیل داده‌ها کاربرد دارند و حوزه آموزش نیز می‌تواند از ظرفیت‌های این فناوری بهره‌مند شود.
وی تصریح کرد: استفاده هدفمند از این ابزارها می‌تواند به معلمان در طراحی فعالیت‌های آموزشی، آماده‌سازی محتوای درسی و سامان‌دهی برخی فرایندهای پیچیده تدریس کمک کند.
کارشناس سواد رسانه با اشاره به مزایای هوش مصنوعی در آموزش بیان کرد: فراهم‌شدن امکان پرسش‌وپاسخ آموزشی، شخصی‌سازی روش‌های یادگیری، افزایش سرعت طراحی محتوای درسی، کمک به شناسایی خلأهای آموزشی و کاهش بخشی از فشار کاری معلمان از جمله ظرفیت‌های این فناوری است.
نجفعلی افزود: هوش مصنوعی همچنین می‌تواند در طراحی برنامه‌های آموزشی متناسب با شرایط دانش‌آموزان دارای نیازهای ویژه، از جمله برخی دانش‌آموزان دارای اختلالات یادگیری، نقش کمکی ایفا کند و با تولید محتوای چندرسانه‌ای، زمینه جذاب‌ترشدن فرایند آموزش را فراهم آورد.
وی با اشاره به ضرورت توجه به پیامدهای منفی استفاده نادرست از هوش مصنوعی اظهار کرد: وابستگی بیش از اندازه دانش‌آموزان به ابزارهای هوشمند، استفاده از آن‌ها برای پاسخ‌گویی به تکالیف بدون یادگیری واقعی، احتمال بروز تقلب علمی، کاهش برخی مهارت‌های فردی و تضعیف تعاملات اجتماعی از جمله چالش‌هایی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
استاد سواد رسانه خاطرنشان کرد: احتمال ارائه اطلاعات نادرست یا خطاهای علمی از سوی سامانه‌های هوش مصنوعی، محدودیت در پاسخ‌گویی دقیق به برخی پرسش‌های فارسی و تشدید نابرابری آموزشی در صورت دسترسی نامتوازن دانش‌آموزان به امکانات دیجیتال نیز از مسائلی است که نباید نادیده گرفته شود.
وی تأکید کرد: هوش مصنوعی نباید جایگزین نقش تربیتی و آموزشی معلم شود، بلکه باید به‌عنوان ابزاری کمکی در خدمت فرایند یادگیری قرار گیرد؛ چراکه تعامل انسانی، پرورش تفکر انتقادی و شکل‌گیری مهارت‌های اجتماعی همچنان از ارکان اساسی آموزش هستند.
نجفعلی با تأکید بر ضرورت ارتقای سواد رسانه‌ای و دیجیتال در مدارس گفت: برگزاری کارگاه‌های عملی برای معلمان و دانش‌آموزان، بهره‌گیری از متخصصان حوزه هوش مصنوعی و آموزش شیوه صحیح استفاده از ابزارهای هوشمند می‌تواند در کاهش چالش‌ها و افزایش بهره‌وری این فناوری مؤثر باشد.
وی یادآور شد: دانش‌آموزان باید بیاموزند که چگونه پاسخ‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی را ارزیابی کنند، صحت اطلاعات را بسنجند و از این ابزارها برای تقویت یادگیری و افزایش توانمندی‌های خود بهره بگیرند، نه اینکه انجام تمام فعالیت‌های فکری و آموزشی خود را به آن واگذار کنند.
انتهای خبر/