وقایع گوهرشاد تقابل استبداد با هویت ملی
علیپناه قرهباغی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ با اشاره به اینکه حادثه مسجد گوهرشاد در سال ۱۳۱۴ هجری شمسی، یکی از تلخترین و عبرتآموزترین رخدادهای تاریخ معاصر ایران به شمار میرود؛ گفت: واقعهای که نه فقط یک سرکوب خونین، بلکه نماد رویارویی حکومت استبدادی با باورهای دینی، هویت فرهنگی و اراده مردمی بود. اهمیت یادآوری این روز، تنها در بازخوانی یک حادثه تاریخی خلاصه نمیشود، بلکه در فهم عمیقتر نسبت میان مردم، دین، استقلال فرهنگی و مقاومت اجتماعی معنا پیدا میکند.
بیشتر بخوانید
وی افزود: قیام مردم در مسجد گوهرشاد در شرایطی شکل گرفت که سیاستهای حکومت رضاخان با شتابی فزاینده در مسیر غربگرایی اجباری و حذف نشانههای هویتی جامعه ایرانی ـ اسلامی حرکت میکرد.
این کارشناس با اشاره به اینکه یکی از مهمترین جلوههای این رویکرد، فشار برای تغییر سبک زندگی مردم و مقابله با مظاهر دینی بود؛ ابراز کرد: مسیری که با اعتراض گروههای مختلف اجتماعی، علما و اقشار متدین رو به رو شد، مسجد گوهرشاد در این میان، به کانونی برای بیان اعتراض و دفاع از ارزشهای دینی و فرهنگی بدل شد.
وی با تاکید بر اینکه ارزش این روز از آن جهت برجسته است که نشان میدهد مردم ایران در برابر تحمیل فرهنگی و سیاسی، همواره دارای روحیه بیداری و مقاومت بودهاند، عنوان کرد: گوهرشاد فقط نام یک مسجد یا یک حادثه نیست؛ نماد ایستادگی ملتی است که در برابر سیاستهای تحقیرکننده هویت خویش سکوت نکرد. این حادثه به ما یادآوری میکند که هرگاه قدرت سیاسی از مسیر احترام به باورهای عمومی فاصله بگیرد و بخواهد با زور، فرهنگ و سبک زندگی مردم را تغییر دهد، با واکنش اجتماعی و تاریخی روبهرو خواهد شد.
قرهباغی تصریح کرد: از سوی دیگر، گرامیداشت این روز فرصتی برای پاسداشت نقش دین در حفظ انسجام اجتماعی و صیانت از هویت ملی است. در تاریخ ایران، دین تنها یک امر فردی نبوده، بلکه همواره در متن حیات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی مردم حضور داشته است.
وی با اشاره به اینکه اعتراض مردم در گوهرشاد نیز ریشه در همین پیوند عمیق میان ایمان، عزت و استقلال داشت، گفت: به همین دلیل، یاد این واقعه میتواند نسل امروز را نسبت به اهمیت حفظ اصالت فرهنگی و هوشیاری در برابر هرگونه استحاله هویتی آگاهتر سازد.
این کارشناس مطرح کرد: حادثه گوهرشاد همچنین هشداری تاریخی است؛ هشداری درباره خطر استبداد، حذف صدای مردم و بیاعتنایی به ارزشهای ریشهدار جامعه. وی با تاکید بر اینکه بازخوانی این روز، نه برای توقف در گذشته، بلکه برای ساختن آیندهای آگاهانهتر ضروری است، گفت: آیندهای که در آن، احترام به هویت دینی، گفتوگو با مردم و حفظ کرامت انسانی، پایههای اصلی حکمرانی و پیشرفت باشد. از این منظر، روز یادبود قیام مسجد گوهرشاد، روز دفاع از هویت، بیداری و حق مردم برای زیستن بر اساس باورهای خویش است.
انتهای خبر/