علیاکبر (ع) الگوی جوانِ مسئول و پاکزیست
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ در سالهای اخیر، رویکردی نوین در دانشگاهها و محافل فرهنگی شکل گرفته است که بر اساس آن، شخصیت حضرت علیاکبر (علیهالسلام) فراتر از چهرهای حماسی در واقعهای تاریخی بازخوانی میشود.
بیشتر بخوانید
پژوهشگران معاصر بر این باورند که او را باید بیش از هر چیز، الگویِ مسئولیتپذیریِ جوانانه معرفی کرد؛ جوانی که پیش از آنکه در میدان رزم، جان فدای اسلام کند، در عرصه زندگی، زیستی پاک، هدفمند و سرشار از انتخابهای آگاهانه داشت. به همین دلیل، امروز در بسیاری از هيأتها، شبِ علیاکبر به «شب جوانان» شهرت یافته است. در این مجالس، دیگر تنها از شهادت و حماسه سخن نمیرود، بلکه از دغدغههای عینی نسل امروز گفتگو میشود.
علیاکبر(ع)؛ جوانی که اسلام را جاودانه کرد
حجتالاسلام مهدی جعفری، کارشناس مسائل دینی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ با واکاوی ابعاد اجازه امام حسین (ع) به میدان رفتن حضرت علیاکبر (ع)، این رخداد را نهتنها اوج تسلیم در برابر مشیت الهی، بلکه الگویی بیزمان برای جوانان در مسیر دفاع از اسلام، ولایت و حقیقت معرفی کرد.
وی در پاسخ به این پرسش که چرا امام حسین (ع) عزیزترین و جوانترین یار خود را به معرکه فرستادند، خاطرنشان کرد: امام (ع) با بینشی کامل و آگاهانه گام در این مبارزه نهادند؛ نبردی علیه کفر و طاغوت، که در آن، تسلیم محض در برابر فرمان الهی، تنها راه ممکن بود. حضرت از همان آغاز میدانستند که این مسیر، بازگشتی ندارد، اما در راه نجات اسلام، از فداکردن جانترین عزیزان خود دریغ نورزیدند.
کارشناس مسائل دینی با اشاره به سیر نبرد افزود: پس از شهادت همه یاران و باقی ماندن خاندان عصمت، حضرت علیاکبر (ع) برای دفاع از حریم امام، اذن میدان خواستند و امام حسین (ع) بیدرنگ اجازه دادند؛ چراکه بقای اسلام، جز با گذشتن از همهچیز ممکن نیست.
وی با تأکید بر ماندگاری این الگو در تاریخ تشیع، تصریح کرد: این حرکت عظیم، سرمشقی شد برای تمام جوانانی که در طول تاریخ، علیاکبر (ع) را الگوی خود قرار دادند و در راه ولایت و حقیقت، از جان خویش گذشتند. نمونههای این ایثار در دوران معاصر نیز فراوان است؛ جوانانی که در رویدادهای اخیر، با تأسی به آن حضرت، از حریم اسلام دفاع کردند.
جعفری در پاسخ به این پرسش که جوان امروز چگونه از علیاکبر (ع) درسبگیرد؟ اظهار داشت: راه حق، جایی برای تردید نمیگذارد. جوانی که ایثار، شجاعت و رشادت را آموخته باشد، حتی اگر جان خود را فدا کند، مسیر را برای دیگران میگشاید. گاهی تردیدها ناشی از تبیین نادرست یا عدم تمایز میان دوست و دشمن است؛ اگر نقشها درست معرفی شوند و گوینده نیز صادق باشد، این تردیدها از میان میرود.
وی با اشاره به شور جوانان برای دیدار با رهبرشان، گفت: «ساعتها انتظار در حسینیه امام خمینی (ره)، نشاندهنده عشق و ایمان آنان است. اگر گاهی برخی به انحراف میروند، غالباً حاصل غفلت ما و نبود هدایتِ بهموقع در مسیر زندگیشان است.
کارشناس مسائل دینی با تأکید بر نقشآفرینی خانواده و بهویژه مادر در تربیت دینی، خاطرنشان کرد: مادرانی که فرزندان خود را با روضهها و نذرهای علیاکبر (ع) پرورش دادهاند، وقتی آنان به جوانی میرسند، در میدان دفاع از اسلام، نقش علیاکبر (ع) را بهخوبی ایفا میکنند.
وی با توضیح اینکه شهیدانی چون محسن حججی، آرمان علیوردی و حسین فهمیده، نمونههای روشن این تربیت هستند متذکر شد: اگر خانوادهها پایههای ایمان را مستحکم کنند، جامعه آن را تقویت کند و رهبری دلسوز، جوانان را بپذیرد و پشتیبانی کند، آنها در لحظه نیاز، بهترین فداکاریها را از خود به نمایش خواهند گذاشت.
تربیت حسینی، علیاکبر (ع) را اسوه جوانان ساخت
فاطمه محمدیها، کارشناس مسائل مذهبی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گفت: در میان چهرههای درخشان واقعه عاشورا، نام حضرت علیاکبر (ع) درخششی ویژه دارد. جوانی که مورخان، او را از نظر چهره، سخن و سیرت، شبیهترین انسان به پیامبر اکرم (ص) دانستهاند.
وی افزود: این شباهت، اما هرگز در حد یک ویژگی ظاهری باقی نماند؛ بلکه روایت او را از قالب یک داستان تاریخی فراتر برد و به الگویی ماندگار از جوانی مؤمن، مسئول و آگاه تبدیل کرد.
کارشناس مسائل مذهبی تصریح کرد: در منابع تاریخی آمده است که اهالی مدینه، هرگاه دلتنگ دیدار رسول خدا (ص) میشدند، به چهره علیاکبر (ع) پناه میبردند؛ گویی در نگاه او، جلوای از پیامبر را میجستند. اما این شباهت، تنها در سیمای ظاهری خلاصه نمیشد؛ در گفتار، رفتار و منش او نیز تجلی یافته بود.
وی با اشاره به اینکه این همسانیِ ساختاری، برای تحلیلگران تاریخ اسلام، نشانهای روشن از عمق و کارآمدیِ تربیت حسینی است، اظهار کرد: این تربیت میتواند جوانی را به چنان مقامی برساند که همترازِ اصحاب رسول خدا، در خاطرهها بماند.
محمدیها متذکر شد: با این حال، آنچه داستان علیاکبر (ع) را برای مخاطب امروز زنده و اثرگذار نگه میدارد، فراتر از شباهت او به پیامبر است. نقطه اوج این روایت، لحظه انتخاب است؛ آنگاه که میان امنیتِ ماندن و خطرِ رفتن، یکی را برگزید و پای در مسیری گذاشت که پایانش شهادت بود.
وی با توضیح اینکه در روز عاشورا، هنگامی که امام حسین (ع) از یارانش درباره سرنوشت پیشرو سخن گفت، علیاکبر (ع) بیهیچ تردیدی اعلام آمادگی کرد، یادآور شد: روایت مشهور است که امام پرسید: «مرگ در راه حق را چگونه میبینی؟» و او پاسخ داد: «اگر بر حق باشیم، از مرگ باکی نداریم.» این جملهی کوتاه، که در مجالس محرم بارها تکرار شده، تصویری شفاف از فلسفه حیات و ممات او ترسیم میکند. برای علیاکبر (ع)، مسئله، ترس از پایانِ زندگی نبود؛ مسئلهی اصلی این بود که زندگی، در چه مسیری جریان یابد.
کارشناس مسائل مذهبی اظهار کرد: اگر این نگاه را به بستر اجتماعی امروز منتقل کنیم، بهخوبی میتوان دریافت چرا در سالهای اخیر، شخصیت علیاکبر (ع) بیش از گذشته در کانون توجه سخنرانان و تحلیلگران قرار گرفته است.
وی با تأکيد بر اینکه جوان امروز در دنیایی زیست میکند که با انبوهی از انتخابها روبروست، یادآور شد: انتخابهایی از قبیل مسیر تحصیل و شغل، تا سبک زندگی و هویت اجتماعی. همین کثرتِ گزینهها، گاه به سرگردانی و تردید میانجامد. در چنین فضایی، داستان جوانی که در پیچیدهترین شرایط تاریخی، راه خود را با روشنی تمام برگزید، برای بسیاری الهامبخش و راهگشاست.
محمدیها با تأکيد بر اینکه علیاکبر (ع) تنها یک جنگجوی دلیر نبود، عنوان کرد: او نماد جوانی است که ارزشها را بهدرستی شناخت و در لحظه تصمیم، از آنها عقبنشینی نکرد.
علیاکبر (ع) به جوانان پاکزیستی را آموخت
لیلا انصاری، کارشناس مسائل مذهبی و فعال فرهنگی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ با تأکید بر سه محورِ پاکزیستی، پرهیز از گناه و شکوفایی استعدادهای الهی، جوانی را سرآغاز مسیر تکامل انسان دانست و گفت: اگر جوانان پایههای زندگی خود را بر صداقت و لیاقت استوار کنند، هم در دنیا به سعادت میرسند و هم در آخرت رستگار خواهند شد.
وی با بیان اینکه جوانی، نقطه عزیمت انسان به سوی کمال است، خاطرنشان کرد: در آغاز این راه، رعایت چند اصل اساسی ضرورت دارد که مهمترین آنها، پرهیز از گناه و آلودگیهای نفسانی و اخلاقی است. اگر جوانان، ظرف وجود خود را پاک و شایسته نگه دارند و زندگی را بر مدار راستی و شایستگی بنا کنند، درخت هستیشان تنومند خواهد شد و به انسانهایی اثرگذار، ماندگار و الهامبخش بدل میگردند.
کارشناس مسائل مذهبی و فعال فرهنگی با استناد به فرمایشات امیرالمؤمنین علی (ع) افزود: در سیره علوی تأکید شده که انسان همواره باید چند اصل را در زندگی مراعات کند؛ از جمله اینکه امید و اعتمادش تنها به خداوند متعال باشد و به غیر او دل نبندد. همچنین تنها از گناه خویش بترسد، نه از غیر آن؛ چراکه آثار شوم گناه، هم در دنیا و هم در آخرت، دامان انسان را میگیرد.
وی با اشاره به پیوندِ اعمال انسان با سرنوشت دنیوی و اخروی تصریح کرد: هر مصیبت، مشکل و سختی که در زندگی رخ میدهد، ریشهای جز تخلف از نعمتهای الهی ندارد. خداوند انسان را برای خود آفرید و زمین و زمان را در خدمت او قرار داد؛ انسان در تلاش و مجاهده خویش، نهایتاً به سوی پروردگار بازمیگردد.
انصاری در ادامه، با تبیین آیه شریفه «یا أَیُّهَا الإِنسانُ إِنَّکَ کادِحٌ إِلی رَبِّکَ کَدحًا فَمُلاقیهِ» گفت: انسان در تمام عمر در حالِ تلاش و پویایی است و حاصل این کوشش، لقای الهی است. از اینرو، جوانان باید نعمتها، توانمندیها و استعدادهایی را که خداوند در وجودشان به ودیعه نهاده، بشناسند و در مسیر شکوفایی آنها گام بردارند.
وی با تشبیه رشد انسان به درخت، اظهار داشت: همانگونه که درخت برای میوه نیکو، نیاز به ریشهای سالم و پرورشیافته دارد، جوان نیز باید از آغاز زندگی، پاک، منظم و هدفمند حرکت کند تا در آینده، ثمرهی این صداقت و پاکی را ببیند. هر انسانی، استعدادی الهی در وجود دارد که باید آن را در مسیر خدمت به دیگران به بار بنشاند.
کارشناس مسائل مذهبی و فعال فرهنگی با اشاره به وابستگی متقابل انسانها در جامعه تصریح کرد: خداوند انسانها را متفاوت آفریده تا نیازهای یکدیگر را برطرف کنند. جامعه به استعدادهای گوناگون نیازمند است و هر جوان باید بیندیشد که در کدام عرصه میتواند مفیدتر باشد؛ سپس آن استعداد را در مسیر خدمت به مردم و تأمین معیشتِ حلال به کار گیرد.
وی تأکید کرد: جوانی که با نظم، پاکی و تلاشِ مستمر، در مسیر تحصیل یا مهارتآموزی گام بردارد و نیازهای جامعه را برطرف کند، هم در دنیا به زندگی سعادتمندی دست مییابد و هم در آخرت سربلند خواهد بود. انسان، جز حاصل تلاش خود به چیزی نمیرسد و هر کس به اندازهی سعی و کوشش خویش، بهره خود را خواهد گرفت.
انصاری به تحلیل ژرفاندیشانهای از چرایی اعزام حضرت علیاکبر (علیهالسلام) به میدان نبرد توسط امام حسین (علیهالسلام) پرداخت و این رخداد را فراتر از یک تصمیم میدانی، نمادِ تسلیمِ مطلق در برابر اراده الهی و الگویی بیبدیل برای جوانان در مسیر دفاع از حقیقت، ولایت و کیان اسلام معرفی کرد.
وی با طرح این پرسش بنیادین که چرا امام حسین (ع) با وجود عشقِ بیکران به فرزند برومندشان، اجازه حضور در خطرناکترین لحظات را به ایشان دادند، خاطرنشان ساخت: امام (ع) با بصیرتی کامل و آگاهی از تمامی ابعاد این نهضت، گام در عرصهای نهادند که رویارویی با طاغوت و نیروهای کفر بود. ایشان نه بر اساس احساساتِ زودگذر، که بر پایه تسلیمِ محض در برابر فرمان الهی حرکت میکردند و هیچچیز، حتی عزیزترین هستیشان، نمیتوانست آنان را از مسیر تکلیف منحرف سازد.
کارشناس مسائل مذهبی افزود: امام حسین (ع) از همان آغاز، ماهیتِ بیبازگشت این راه را میدانستند؛ اما در مسیر نجاتِ اسلام و مبارزه با جبهه باطل، هیچ فداکاریای، هرچند بزرگ، برایشان گران نبود. پس از آنکه همه یارانِ باوفا به فیض شهادت نائل آمدند و جز خاندان اهلبیت (ع) کسی باقی نماند، حضرت علیاکبر (ع) با درک والای خود، اذن میدان طلبیدند و امام (ع) بیدرنگ پاسخِ مثبت فرمودند؛ چراکه بقا و جاودانگیِ اسلام، جز با ایثارِ همهجانبه هستی ممکن نیست و این صحنه، والاترین درسِ غیرتدینی و شجاعتِ الهی را برای نسلهای آینده به یادگار گذاشت.
آنچه از بازخوانیِ امروزینِ شخصیتِ حضرت علیاکبر (علیهالسلام) بهدست میآید، فراتر از یک روایتِ تاریخیِ صرف است؛ او را میتوان پلی میان حماسه عاشورا و زیستِ جوانانه عصرِ مدرن دانست. در واقع، علیاکبر (ع) نه یک چهره انتزاعی و دستنیافتنی، که الگویی عینی، ملموس و همتراز با دغدغههای نسل امروز است؛ جوانی که در عینِ برخورداری از پاکزیستی، شجاعت و بصیرت، مسئولیتِ سنگینِ دفاع از حقیقت را با آغوش باز پذیرفت و ثابت کرد که جوانیِ مؤمن، هرگز بهمعنای انفعال یا گریز از صحنه نیست.
انتهای خبر/