خانه امید بهبود یافتگان اعتیاد پلمب میشود + فیلم
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ در حالی که سالهاست نهادهای اجتماعی و گروههای مردمنهاد در زنجان برای کاهش آسیبهای اجتماعی و جلوگیری از گرایش جوانان به اعتیاد فعالیت میکنند، برخی از این مراکز با موانع جدی از سوی دستگاههای استانی مواجه شدهاند؛ موانعی که گاه به پلمب و تعطیلی مراکز حمایتی منتهی میشود.
بیشتر بخوانید
بنا بر شنیدهها، طی ماههای اخیر برخی مراکز فعال در حوزه کاهش آسیب با دستور دادستانی پلمب شدهاند؛ تصمیماتی که بدون ارائه راهکار جایگزین، پرسشهای زیادی را در میان فعالان اجتماعی ایجاد کرده است. یکی از این مراکز، مرکز گذری کاهش آسیب است؛ مکانی که به گفته مسئولان آن، محل اسکان دهها جوانی شده که پس از ترک اعتیاد، جایی برای اقامت ندارند و به امید بازگشت به زندگی سالم در آن روزگار میگذرانند.
با این حال، گزارشها حاکی است این مرکز نیز اخیراً با دستور برخی مسئولان استانی در آستانه پلمب قرار گرفته است. اگر این تصمیم اجرایی شود، ۵۰ تا ۶۰ جوانی که به تازگی از دام اعتیاد رهایی یافتهاند، سرپناه خود را از دست خواهند داد؛ اتفاقی که احتمال بازگشت آنان به مصرف مواد و گرفتار شدن دوباره در چرخه اعتیاد را جدیتر میکند.
در این میان، آنچه بحران را پیچیدهتر کرده، پاسکاری مسئولیتها بین نهادهای مختلف است. بهزیستی زنجان معتقد است شهرداری باید محل اسکان این افراد را تأمین کند؛ اما شهرداری میگوید با توجه به اینکه گرمخانه قبلی طبق توافقنامه رسمی به بهزیستی واگذار شده، امکان ایجاد مرکز جدید بدون طی مراحل قانونی وجود ندارد.
بهزیستی راهکاری ارائه داده است: شهرداری میتواند با دانشگاه علوم پزشکی قراردادی منعقد کند تا مرکز فعلی که ساختمان آن متعلق به علوم پزشکی است بهعنوان گرمخانه یا محل نگهداری افراد بیخانمان مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، این طرح هنوز از مرحله پیشنهاد فراتر نرفته و دولت محلی تصمیمی قطعی درباره اجرای آن اعلام نکرده است.
در چنین وضعیتی، جوانانی که پس از ماهها تلاش از اعتیاد فاصله گرفتهاند، اکنون در هوای سرد پاییزی و در آستانه زمستان، بدون برنامه مشخص و در شرایطی مبهم رها شدهاند. فعالان اجتماعی هشدار میدهند هرگونه تعطیلی مرکز بدون راهکار جایگزین، نهتنها روند درمان و بازتوانی این افراد را مختل میکند، بلکه هزینههای اجتماعی و انسانی سنگینی برای شهر به دنبال خواهد داشت.
پلمب مرکز غیرمجاز نگهداری بهبودیافتگان
مریم کرمی، مدیرکل بهزیستی استان زنجان خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی موجرسا با تشریح جزئیات وضعیت مرکز بدونمجوز نگهداری بهبودیافتگان در یکی از ساختمانهای دانشگاه علوم پزشکی، از لزوم ورود شهرداری برای ایجاد گرمخانه و حل مشکل افراد بیسرپناه خبر داد.
وی با اشاره به گزارشهای رسیده درباره فعالیت یک مرکز تحت عنوان «مرکز گذری کاهش آسیب» در محور پایینخیام، که بهصورت غیررسمی به نگهداری بهبودیافتگان پرداخته بود، اظهار کرد: این مکان از اساس در چارچوب بهزیستی تعریف نشده و هیچگونه مجوزی برای نگهداری افراد ندارد. به همین دلیل بنا به دستور دادستان، تیمهای نظارتی ما چندین مرتبه برای بررسی وضعیت اعزام شدند.
مدیرکل بهزیستی استان زنجان با بیان اینکه بهزیستی برای این گروه هدف، مرکز قانونی و فعال دارد، توضیح داد: برای افرادی که از کمپهای ماده ۱۵ ترخیص میشوند اما شغل و مکان مشخصی ندارند، مرکز توانمندسازی را پیشبینی کردهایم. هدف این مرکز، جلوگیری از بازگشت به چرخه اعتیاد از طریق ایجاد اشتغال، آموزش حرفهای و تأمین اقامت موقت تا رسیدن فرد به استقلال است.
وی افزود: فرد بعد از ترخیص، بلافاصله به مرکز توانمندسازی منتقل میشود تا در فضایی کنترلشده، مهارتآموزی کند و تحت نظارت تیم مدیریت مورد باقی بماند.
کرمی با اشاره به وضعیت فعلی افراد مقیم در «مرکز گذری کاهش آسیب» گفت: اکثر افرادی که اکنون در آن ساختمان حضور دارند، شاغلاند و تنها مشکلشان نداشتن مکان خواب شبانه است. گروهی دیگر نیز بهدلیل مشکلات روانی باید در مراکز اعصاب و روان بستری شوند. بخش کمی از آنها جامعه هدف ما هستند؛ اما برخی دیگر را اساساً نمیتوانیم در مراکز بهزیستی پذیرش کنیم.
وی ادامه داد: نگهداری افراد سالم کنار بیماران اعصاب و روان، خلاف اصول حرفهای است. همچنین انتقال این افراد به شلتر (سرپناه شبانه معتادان) خطرناک است، چون قرار گرفتن کنار افراد مصرفکننده یا در حال ترک، احتمال بازگشت آنها به اعتیاد را چند برابر میکند.
شهرداری مکلف به ایجاد گرمخانه است
مدیرکل بهزیستی استان زنجان با انتقاد از بیعملی شهرداری اظهار داشت: افرادی که جا و مکان ندارند، بر اساس وظایف قانونی باید توسط شهرداری در گرمخانه اسکان داده شوند؛ اما شهرداری تاکنون زیر بار راهاندازی گرمخانه نرفته است.
وی یادآور شد: شهرداری پیشتر مکانی در اختیار داشت اما آن را به کمپ بانوان منتقل کرده است. این موضوع وظیفه قانونی شهرداری را ساقط نمیکند. همانطور که شلتر ما دچار آسیب ساختمانی شد، ولی وظیفهمان پابرجا بود و ما سریعاً محل دیگری را جایگزین کردیم.»
پیشنهاد به شهرداری برای همکاری با علوم پزشکی
کرمی درباره راهحل فوری گفت: بهترین اقدام این است که شهرداری با دانشگاه علوم پزشکی هماهنگ کند تا محل فعلی که اکنون بدون مجوز استفاده میشود. موقتاً بهعنوان گرمخانه در اختیار شهرداری قرار گیرد. چون ما نمیتوانیم برای چنین مراکزی مجوز صادر کنیم؛ زیرا در قوانین بهزیستی اصلاً چنین مرکزی تعریف نشده است.
واگذاری گرمخانه شهرداری زنجان به بهزیستی
محمود حسنی، معاون خدمات شهری شهرداری زنجان، در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی موجرسا در واکنش به اظهارات مدیرکل بهزیستی استان مبنی بر اینکه نگهداری افراد بهبود یافته از اعتیاد در مرکز گذری کاهش آسیب بر عهده شهرداری است ادامه داد: مرکز گرمخانه شهرداری زنجان طبق یک دستورالعمل مشخص و بهصورت کاملاً هماهنگشده در اختیار بهزیستی قرار گرفته است.
وی با بیان اینکه این واگذاری بر اساس ضوابط و یک تفاهمنامه رسمی انجام شده، افزود: بهزیستی پس از تحویل گرفتن گرمخانه، آن را به محل نگهداری بخش بانوان کمپ ماده ۱۶ تبدیل کرده است. با این حال، شهرداری زنجان همچنان در این مرکز خدماترسانی میکند.
معاون خدمات شهری شهرداری زنجان تأکید کرد: اقدامات شهرداری در حوزه گرمخانه مطابق قانون بود، اما اکنون پس از واگذاری این مرکز، شهرداری زنجان محلی برای نگهداری افراد بیخانمان در اختیار ندارد.
وی گفت: طبق تفاهمنامه، قرار شد بهزیستی افرادی را که پیش از این در گرمخانه شهرداری اسکان مییافتند تحت پوشش قرار دهد. بر همین اساس، گرمخانه فعلی به بخش بانوان کمپ ماده ۱۶ واگذار شده است.
حسنی در ادامه به موضوع «مرکز گذری کاهش آسیب» واقع در نزدیکی میدان فلسطین اشاره کرد و گفت: شهرداری آماده ارائه خدمات مورد نیاز به این مرکز است، اما اینکه این مرکز به تملک شهرداری درآید عملاً امکانپذیر نیست، زیرا هرگونه تملک فرآیند قانونی و ضوابط خاص خود را دارد. ضمن اینکه دانشگاه علوم پزشکی نیز در این مرکز تکالیفی برعهده دارد.
وی در پایان با رد ادعای شانه خالی کردن شهرداری از مسئولیتها، تأکید کرد: شهرداری زنجان هر وظیفهای که قانوناً درباره گرمخانه بر عهده دارد انجام میدهد، اما تملک هر مکان جدید باید بر پایه ضوابط و مراحل قانونی خود صورت گیرد.
در سایه بیتصمیمی و عدم هماهنگی بین نهادهای مسئول در زنجان، جوانانی که پس از ماهها تلاش برای ترک اعتیاد موفق شدهاند، اکنون در شرایطی نامطمئن و بدون سرپناه باقی ماندهاند. تعطیلی مراکز حمایتی بدون ارائه راهکار جایگزین، نه تنها روند بازتوانی آنها را مختل میکند، بلکه احتمال بازگشتشان به چرخه اعتیاد و افزایش آسیبهای اجتماعی را جدیتر میکند. این وضعیت نشان میدهد که برای حل پایدار مسائل اجتماعی و حمایت از گروههای آسیبپذیر، نیازمند هماهنگی دقیق بین بهزیستی، شهرداری و دیگر نهادهای ذیربط و اتخاذ تصمیمات عملی و بهموقع هستیم تا بحران انسانی و اجتماعی گستردهتر نشود.
انتهای خبر/