به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ در مواجهه با چالشهای جدی کاهش نرخ باروری و افزایش نرخ طلاق در کشور، تمرکز صرف بر ارائه مشوقهای اقتصادی برای ازدواج و فرزندآوری به هیچ وجه کافی نیست و تنها راهکار مقطعی به شمار میآید. بررسیها نشان میدهد که بسیاری از زوجها حتی با وجود حمایتهای مالی و تسهیلات، بهدلیل نداشتن آمادگی روانی، مهارتی و شناخت کافی از زندگی مشترک، دچار اختلافات و مشکلات جدی میشوند. از این رو، آموزشهای جامع، مستمر و کاربردی پیش و پس از ازدواج، زیربنای اصلی تحکیم خانواده و افزایش تمایل به فرزندآوری محسوب میشوند.
بیشتر بخوانید
این آموزشها نباید صرفاً جنبه نظری داشته باشند، بلکه باید مهارتهای عملیاتی در حوزههای مدیریت مالی، مهارتهای ارتباطی، حل تعارض و تربیت فرزند را نیز شامل شوند تا زوجها بتوانند با واقعیتهای زندگی مشترک به خوبی مواجه شوند و تصمیمات مسئولانهتری اتخاذ کنند.
آموزش پیش از ازدواج، بهعنوان فیلتر ورود به زندگی مشترک، دیگر نباید تنها جلساتی برای آشنایی سطحی یا پاسخ به پرسشهای ابتدایی زوجها باشد. این آموزشها باید یک دوره آمادگی بنیادین و همهجانبه باشند که توانایی زوجین برای مدیریت زندگی مشترک را تقویت کند. یکی از ابعاد مهمی که در آموزشهای فعلی نادیده گرفته شده، مهارتهای مدیریت تعارض و حل اختلاف است.
تحقیقات نشان میدهد بیش از ۸۰ درصد زوجین مهارتهای مذاکره و حل اختلاف را ندارند و به راحتی دچار سوءتفاهم و تعارض میشوند. آموزشها باید شامل تکنیکهای گوش دادن فعال، بیان احساسات بدون حمله به طرف مقابل و شناسایی ریشه واقعی اختلافات باشد. همچنین، مسائل مالی خانواده اغلب یکی از منابع اصلی تنش و بیاعتمادی است؛ آموزشهای پیش از ازدواج باید زوجها را با مفاهیمی مانند بودجهبندی مشترک، مدیریت بدهیها و تفاوت نگرشها نسبت به پسانداز و مصرف آشنا کنند. به علاوه، بهداشت روانی و توقعات واقعبینانه نیز باید در این آموزشها مورد توجه قرار گیرد تا زوجها بتوانند انتظارات آرمانی خود را کنار گذاشته و زندگی مشترک را بهعنوان یک فرآیند روزانه و نیازمند تلاش مستمر درک کنند.
پس از ازدواج، آموزشها نقش پشتیبانی فنی مداوم از زندگی مشترک را دارند و تأثیر مستقیمی بر تصمیمگیری برای فرزندآوری دارند. مدیریت بحران تولد فرزند، یکی از مهمترین موضوعات است؛ بسیاری از زوجها نسبت به تغییرات عمیق زندگی پس از تولد فرزند اول آگاه نیستند و این مسئله میتواند به کاهش کیفیت رابطه و تأخیر یا اجتناب از فرزندآوری بعدی منجر شود.
آموزشهای پس از ازدواج باید زوجها را برای مواجهه با تغییرات زمانی، افزایش استرس و تقسیم مسئولیتها آماده کند. همچنین، تغییر نگرش فرزندآوری از «هزینه» به «سرمایهگذاری» اهمیت ویژهای دارد. آموزشهای اقتصادی و تربیتی میتوانند ابزارهای عملیاتی برای کاهش دغدغههای خانوادهها فراهم کرده و انگیزه آنها برای تربیت نسل سالم و خلاق را افزایش دهند. در این میان، نقش پدر در تربیت و مراقبت فرزندان نباید نادیده گرفته شود؛ حضور فعال پدر هم بار مراقبتی مادر را کاهش میدهد و هم کیفیت رابطه فرزند و والد را ارتقاء میبخشد.
برای تحقق اهداف تحکیم خانواده و افزایش نرخ فرزندآوری، لازم است دورههای پیش از ازدواج الزامآور و هوشمند طراحی شوند و با ارزیابیهای روانسنجی و محتوای متناسب با بافت فرهنگی زوجین همراه باشند. همچنین ایجاد ساختار مشاوره مداوم پس از ازدواج، با دسترسی آسان و کمهزینه به مشاوران مجرب، از اهمیت بالایی برخوردار است. ظرفیت رسانهها نیز میتواند در این مسیر بهکار گرفته شود؛ تولید محتوای آموزشی مستمر، ارائه مصاحبههای تخصصی و گزارشهای موردی از خانوادههای موفق، میتواند نقش رسانهها را از اطلاعرسانی صرف به آموزش و ترویج مهارتهای زندگی ارتقاء دهد.
آموزشهای مؤثر و کاربردی، کمهزینهترین و ماندگارترین راهکار برای تضمین سلامت اجتماعی و رشد جمعیت متعهد است و میتواند موتور محرک فرزندآوری و بقای ساختار خانواده در جامعه باشد.
نویسنده: اکرم محمدیمنفرد؛ دبیر جمعیت خاتمالاوصیا زنجان.
انتهای خبر/