فرزندآوری لنگرگاه امن خانواده در طوفانهای زندگی
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ در هیاهوی زندگی مدرن و چالشهای اقتصادی گاه و بیگاه، شاید سخن گفتن از فرزندآوری و گسترش خانواده، امری لوکس یا حتی دشوار به نظر برسد.
بیشتر بخوانید
اما واقعیت آن است که فرزندآوری، نه تنها یکی از اصیلترین و زیباترین تجربیات انسانی است، بلکه ستون فقرات استحکام خانواده و تضمینکننده پویایی و بالندگی جامعه در بلندمدت محسوب میشود.
اهمیت فرزندآوری فراتر از ارضای غریزه پدری و مادری است فرزندان، میوههای شیرین زندگی، نور امید در خانهها و سرمایههای ارزشمند آینده یک ملت هستند.
آنها با حضورشان، شور و نشاط، عشق و مهر را در خانواده افزایش داده و به روابط اعضای خانواده عمق و معنای بیشتری میبخشند تربیت نسلی سالم، آگاه و متعهد، وظیفهای است که از دامن خانواده آغاز میشود و فرزندآوری، لازمه این فرآیند حیاتی است.
مزایای فرزندآوری تنها به بعد فردی و خانوادگی محدود نمیشود از منظر اجتماعی، فرزندآوری به معنای حفظ و ارتقاء جمعیت جوان و فعال جامعه است جامعهای که جمعیت جوان و پویایی دارد، از نیروی کار کافی برای پیشبرد اهداف اقتصادی و اجتماعی برخوردار است و از پیری جمعیت و تبعات منفی آن در امان میماند.
همچنین، فرزندان با ورود به جامعه، فرهنگ، هنر و دانش را نسل به نسل منتقل کرده و به غنای فرهنگی جامعه میافزایند.
در مواجهه با مشکلات اقتصادی، نباید اجازه داد که این امر مهم و حیاتی، تحتالشعاع قرار گیرد اگرچه دغدغههای مالی واقعی هستند، اما با برنامهریزی، حمایتهای اجتماعی و فرهنگی، و همچنین تغییر نگرش نسبت به ارزش واقعی فرزندان، میتوان بر این چالشها فائق آمد.
سرمایهگذاری بر روی فرزندان، ارزشمندترین سرمایهگذاری برای آینده است؛ سرمایهای که بازده آن در رشد و تعالی خانواده و جامعه، چندین برابر خواهد بود فرزندآوری، نه یک هزینه، بلکه یک سرمایه عظیم برای ساختن فردایی بهتر است.
داشتن فرزند سبب استحکام روابط خانوادگی است
زهرا حاتمی، مدرس حوزه و دانشگاه در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گفت: در منظومه فکری و فرهنگی سبک زندگی ایرانی - اسلامی، خانواده به مثابه بنیادیترین نهاد اجتماعی، کانون اصلی تربیت، آرامش و تعالی انسان شناخته میشود.
وی با بیان اینکه این نگاه، به فرزندآوری منزلتی فراتر از صرفِ بقای نسل بخشیده و آن را بهعنوان یک فریضه اجتماعی و یک ارزش والای دینی تلقی میکند، عنوان کرد: روایات اسلامی، بهویژه تأکید رسول اکرم (ص) و ائمهلطهار (ع) بر ازدواج آسان و تکثیر نسل مسلمانان، فرزند صالح را مایه برکت و باقیاتالصالحات برای والدین معرفی کرده و نقش محوری خانواده را تقویت میکند.
مدرس حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: این نگرش عمیقاً با سنت ایرانی پیوند خورده است؛ سنتی که بر استحکام پیوندهای خانوادگی، احترام به بزرگان و تکریم جایگاه فرزندان استوار است.
وی با اشاره به اینکه در این فرهنگ، خانه صرفاً یک فضای فیزیکی نیست، اضافه کرد: بلکه خاستگاه عاطفه، کانون انتقال ارزشها و حافظ میراث فرهنگی است که پناهگاهی امن در برابر ناملایمات جهان خارج شمرده میشود.
حاتمی اظهار داشت: با این حال، سبک زندگی ایرانی -داسلامی در حوزه خانواده و فرزندآوری با چالشهای نوظهوری در دوران معاصر مواجه است.
وی با تاکید بر اینکه عواملی نظیر دگرگونی نگرشها نسبت به ازدواج، افزایش محسوس سن تشکیل خانواده، فشارهای معیشتی و اقتصادی فزاینده، لزوم اشتغال زنان، و گسترش فرهنگ فردگرایی، الگوهای سنتی را به چالش کشیده است، افزود: این عوامل تمایل به فرزندآوری را تحتالشعاع قرار دادهاند.
مدرس حوزه و دانشگاه ادامه داد: پاسخ این سبک زندگی به چالشها، نه در بازگشت کورکورانه به گذشته، بلکه در «بازتعریف هوشمندانه» مفاهیم خانواده و فرزندآوری در بستر جهان مدرن نهفته است.
وی با تاکید بر اینکه راهکار، ترویج ازدواج آسان و پایداری است که بر پایه خردورزی، تعهد متقابل و مسئولیتپذیری بنا شده باشد، گفت: این مهم باید با فراهمآوری زیرساختهای اقتصادی و فرهنگی لازم برای فرزندآوری مسئولانه و کیفی همراه شود.
حاتمی یادآور شد: هدف نهایی، تقویت نقش خانواده بهعنوان محور اصلی تربیت نسلی است که هم بر هویت دینی و ملی خود راسخ باشد و هم توانایی مواجهه فعال، آگاهانه و اثربخش با دنیای جدید را داشته باشد.
وی با اشاره به اینکه در نهایت، خانواده و فرزندآوری، دو کلید بههم پیوسته و حیاتی برای تحقق جامعهای متعادل، پویا و معنوی در سبک زندگی ایرانی-اسلامی هستند؛ گفت: جامعهای که در آن سعادت فردی و تعالی جمعی در کنار یکدیگر معنا و عینیت پیدا میکنند.
کودکان در تعامل با خواهر و برادر میآموزند
محمدصادق شیرینی، کارشناس روانشناسی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا» گفت: فرزندآوری نه تنها یک غریزه طبیعی، بلکه کاتالیزوری قدرتمند برای رشد و تکامل روانی والدین و هسته اصلی تشکیل «سیستم خانواده» سالم است.
وی با بیان اینکه ورود فرزندان، ساختار عاطفی والدین را تکمیل کرده و حس معنا، هدف و هویت آنها را به شدت تقویت میکند، ابراز کرد: اما اهمیت این موضوع زمانی دوچندان میشود که به مقوله خواهر و برادر میپردازیم.
کارشناس روانشناسی خاطرنشان کرد: تک فرزندی، با وجود مزایای موقتی، اغلب کودک را از بستر حیاتی یادگیری مهارتهای اجتماعی محروم میسازد.
وی با اشاره به اینکه از دیدگاه رشد کودک، وجود خواهر یا برادر به مثابه یک «آزمایشگاه اجتماعی» طبیعی در محیط امن خانه عمل میکند، تصریح کرد: کودکان در تعامل با همبازیهای دائمی خود – خواهر و برادرشان – میآموزند که چگونه مدیریت تعارض کنند، سهم خود را تقسیم و سازش کنند، همدلی بیاموزند، مرزها را بشناسند و برای خواستههایشان صبورانه چانهزنی کنند.
شیرینی اظهار داشت: این مهارتها، شالوده اصلی موفقیتهای آتی کودک در مدرسه، محیط کار و روابط اجتماعی بزرگسالی هستند.
وی با تاکید بر اینکه کمرنگ شدن فرهنگ فرزندآوری و رواج تکفرزندی، نه تنها جامعه را با بحران جمعیت جوان مواجه میکند، بلکه از نظر روانشناختی، کودکان را با خطر انزوا، تمرکز بیش از حد والدین بر آنها (که گاهی منجر به اضطراب عملکرد میشود) و ضعف در مهارتهای مذاکره و حل مسئله رو به رو میسازد، افزود: لازم است والدین بدانند که هدیه دادن یک همبازی دائمی به فرزندشان، بهترین سرمایهگذاری برای سلامت روان و توسعه اجتماعی او در طول زندگی است.
این کارشناس روانشناسی اظهار داشت: خانوادههای پرنشاط، خانوادههایی هستند که صدای بازی، شیطنت و تعامل چند کودک در آنها به گوش میرسد.
فرزندآوری سیستم حمایتی مادامالعمر
فاطمه محمدی، یکی از مادران دارای چند فرزند در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا» گفت: در بحبوحه بحثهای جاری درباره کاهش نرخ فرزندآوری، مادرانی که مزیت چندفرزندی را تجربه کردهاند، پیام روشنی برای جامعه دارند.
وی با بیان اینکه نباید اهمیت بنیادین داشتن خواهر و برادر را دست کم گرفت، اظهار داشت: فرزندآوری یک امر صرفاً شخصی نیست بلکه احداث یک سیستم حمایتی مادامالعمر است.
این مادر یادآور شد: از منظر تربیتی، خواهر و برادر، نخستین و مهمترین مدرسه اجتماعی کودک هستند.
وی توضیح داد: کودکان در تعامل روزمره با هم، بدون نیاز به مداخله مستقیم ما، اصول مذاکره، مدیریت تعارض، همدلی فعال و قاطعیت را میآموزند این مهارتها برای بقا در دنیای رقابتی امروز حیاتی است و یک فرزند تنها، این میدان تمرین را از دست میدهد.
محمدی عنوان کرد: ترسهای مالی نباید مانع از شکلگیری این هستههای اجتماعی شوند.
وی ابراز کرد: بله، مسئولیت سنگین است، اما وقتی میبینم دختر بزرگم چگونه از برادر کوچکترش مراقبت میکند، یا برادرم چگونه در حل اختلافات کوچک میان خواهرانش میانجی میشود، درک میکنم که ما به جای یک فرزند، چند پشتیبان برای فردای جامعه تربیت کردهایم.
این مادر خاطرنشان کرد: به باور این دسته از مادران، انکار مزایای چندفرزندی، انکار یکی از غنیترین تجربیات رشد انسانی برای کودکان است و این فرهنگ نباید در جامعه کمرنگ شود.
در دنیای پرشتاب امروز، فرزندآوری نه هزینه، که سرمایهای بیبدیل برای استحکام خانواده و پویایی جامعه است.
فرزندان، نور امید و تضمینکننده آیندهای روشنتر، با افزایش شور و نشاط خانوادگی و انتقال میراث فرهنگی، بهغنای جامعه میافزایند.
با برنامهریزی و حمایت، میتوان بر چالشهای اقتصادی غلبه کرد و این سرمایهگذاری ارزشمند را به ثمر نشاند.
انتهای خبر/