جمعیت کشور نیازمند سیاستهای جامع است
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ در مواجهه با چالش کاهش نرخ زاد و ولد و تغییر ساختار جمعیتی کشور، توجه ویژه به نیازهای حمایتی والدین جوان، که موتور محرک اصلی سیاستهای افزایش جمعیت به شمار میروند، امری حیاتی است.
بیشتر بخوانید
کارشناسان جمعیتشناسی و اقتصاد خانواده معتقدند ترویج شعارها و پیامهای تشویقی بدون ایجاد زیرساختهای واقعی و عملیاتی، نتیجه ملموسی نخواهد داشت.
بنابراین دولت و نهادهای مرتبط باید بستهای جامع از حمایتهای اقتصادی، رفاهی و قانونی را برای خانوادهها، بهویژه والدین جوان، فراهم سازند.
نیازهای حمایتی این گروه را میتوان در سه محور کلیدی دستهبندی کرد که شامل تسهیلات و مشوقهای اقتصادی پایدار، حمایتهای رفاهی و اجتماعی برای تعادل میان کار و زندگی، و پشتیبانی قانونی و فرهنگی است.
تسهیلات و مشوقهای اقتصادی پایدار
یکی از بزرگترین موانع پیش روی خانوادههای جوان، بار اقتصادی فرزندآوری و تربیت کودکان است. برای رفع این نگرانیها، اقداماتی لازم و ضروری است که میتواند بار مالی خانوادهها را کاهش دهد و انگیزه آنان برای فرزندآوری را افزایش دهد.
مشوقهای مالی مستقیم
اعطای تسهیلات هدفمند و بلاعوض برای تولد هر فرزند و همچنین ارائه کمکهزینه معیشتی ماهانه تا سن مشخص کودک، میتواند فشار اقتصادی اولیه خانواده را کاهش دهد و فرصت لازم برای تربیت سالم و باکیفیت فرزند فراهم کند.
بیمه و درمان
گسترش پوشش بیمهای برای خدمات باروری، زایمان و درمان ناباروری از دیگر الزامات است. این اقدام باعث میشود بار مالی سنگین خدمات درمانی از دوش خانوادهها برداشته شود. قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» بر این موضوع تأکید دارد، اما اجرای کامل آن نیازمند تخصیص منابع پایدار و مدیریت دقیق است.
مسکن و معیشت
ارائه وامهای ودیعه مسکن و خرید خانه با نرخ بهره ترجیحی برای خانوادههای دارای چند فرزند، و همچنین اولویتدهی به این خانوادهها در طرحهای ملی مسکن، گامی مؤثر در کاهش دغدغههای اقتصادی خانوادهها به شمار میرود. مسکن امن و پایدار، یکی از مهمترین عوامل ایجاد انگیزه برای فرزندآوری است.
حمایتهای رفاهی و اجتماعی برای تعادل کار و زندگی
یکی از عوامل مهم کاهش تمایل به فرزندآوری، عدم تعادل میان مسئولیتهای شغلی و خانوادگی است. حمایتهای رفاهی نه تنها مادر، بلکه نقش پدر را نیز در تربیت فرزندان پررنگ میسازد و پیوند خانوادگی را تقویت میکند.
مرخصی زایمان پدر و مادر
افزایش طول مدت مرخصی زایمان مادران و همچنین در نظر گرفتن مرخصی با حقوق کافی برای پدران، میتواند فشارهای روانی و جسمی مادر را کاهش دهد و مشارکت پدر در تربیت کودک را افزایش دهد.
تجربه کشورهای اروپایی نشان میدهد که مرخصی مشترک والدین، اثر مثبت قابلتوجهی در کاهش استرس والدین و افزایش کیفیت مراقبت از کودک دارد.
تسهیلات مهدکودک
ساخت مهدکودکهای باکیفیت، ارزانقیمت و در نزدیکی محل کار یا سکونت والدین، باعث میشود والدین با آرامش بیشتری به کار خود ادامه دهند و فرزندشان در محیط امن و آموزشی مناسب قرار گیرد و الزام کارفرمایان دولتی و خصوصی به ارائه ساعت کاری منعطف یا دورکاری برای والدین دارای فرزند خردسال، بهویژه مادران، نقش مهمی در کاهش فشارهای روزمره و افزایش رضایت شغلی والدین دارد.
پشتیبانی قانونی و فرهنگی
تصویب و اجرای کامل قوانین حامی خانواده و جوانی جمعیت باید تضمین شود و همزمان با آن، زیرساختهای فرهنگی لازم برای حمایت از خانوادهها نیز فراهم شود.
اجرای بدون تبعیض قانون
نظارت دقیق بر اجرای تمام بندهای قانونی حمایت از جوانی جمعیت در سازمانها و جلوگیری از هرگونه تبعیض در استخدام، ترفیع یا دسترسی به مزایا برای والدین دارای فرزند زیاد، تضمینکننده عدالت و اعتماد عمومی است.
حمایتهای آموزشی
ارائه تسهیلات و اولویتبندی در ثبتنام مدارس و مراکز آموزشی برای فرزندان خانوادههای پرجمعیت، میتواند بار اقتصادی و ذهنی والدین را کاهش دهد.
توانمندسازی روانی
ایجاد مراکز مشاوره رایگان یا کمهزینه برای ارائه خدمات مشاورهای در زمینههای فرزندپروری، سلامت روان خانواده و آموزش مهارتهای زندگی، نقش مؤثری در کاهش استرس والدین و افزایش آمادگی آنها برای فرزندآوری دارد.
کارشناسان جمعیتشناسی تأکید دارند که سیاستهای جمعیتی موفق، صرفاً با ارائه مشوقهای مالی محدود محقق نمیشوند. بلکه یک «نظام حمایتی جامع» لازم است که احساس امنیت اقتصادی، اجتماعی و روانی را در والدین جوان تقویت کند و فرزندآوری را به انتخابی سهل، شیرین و عقلانی تبدیل کند.
ایجاد این نظام حمایتی نه تنها رشد جمعیت را افزایش میدهد، بلکه به ارتقاء کیفیت زندگی خانوادهها و کاهش فشارهای اجتماعی و اقتصادی کمک میکند.
نویسنده: اکرم محمدیمنفرد، دبیرجمعیت خاتمالاوصیا زنجان.
انتهای خبر/