اقتصاد ابهر با گردشگری مذهبی جان میگیرد
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ صنعت گردشگری مذهبی به عنوان یکی از پردرآمدترین شاخههای صنعت توریسم، نقشی انکارناپذیر در معادلات اقتصادی جوامع ایفا میکند. شهرستان ابهر با برخورداری از پنج امامزاده شاخص (اسماعیل، احمد، زید، اسحاق و گلی) و همچنین حسینیههای متعدد مانند عسگریها، جمالی، ثارالله قانلیمیدان، مهدیه و امام صادق (ع) پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به یک قطب گردشگری مذهبی در استان زنجان دارد.
بیشتر بخوانید
مطالعات میدانی نشان میدهد که توسعه این صنعت میتواند به طور مستقیم باعث افزایش درآمد شهروندان، ایجاد اشتغال برای جوانان بیکار و رونق کسبوکارهای محلی شود، ضعف اصلی در این مسیر، عدم حمایت کافی مسئولان و نبود آگاهیرسانی مناسب به گردشگران درباره این جاذبههاست. در حالیکه رابطه مثبت و معناداری بین گردشگری مذهبی و مؤلفههای اقتصادی در ابهر مشاهده میشود.
بیتوجهی به زیرساختها و تبلیغات هدفمند، این پتانسیل را راکد نگه داشته است. اگر برنامهریزی منسجمی برای معرفی این اماکن و رفع موانع موجود صورت گیرد، گردشگری مذهبی میتواند به موتور محرکه توسعه پایدار شهر ابهر تبدیل شود و معضل بیکاری را تا حد قابل توجهی کاهش دهد.
سجده در کنار تماشا؛ معماری نوین سفرهای زیارتی ایران
منصور علیمردانی، نماینده مردم شهرستانهای ابهر، خرمدره و سلطانیه در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گفت: صنعت گردشگری مذهبی در ایران، با وجود ظرفیتهای کمنظیر و بینظیر، همچنان در هالهای از غفلت و بیتوجهی قرار دارد. به گفته کارشناسان، ایران با برخورداری از حرم مطهر رضوی، حضرت معصومه(س)، بیش از ۸ هزار و ۷۰۰ بقعه متبرکه و نیز آثار ارزشمند زرتشتی، کلیساها و کنیسهها، به عنوان بهشت گردشگری مذهبی جهان شناخته میشود، اما این پتانسیل عظیم، آنچنان که باید مورد بهرهبرداری قرار نگرفته است.
وی با بیان اینکه سابقه سالها مدیریت کاروانهای حج و عتبات عالیات را در کارنامه خود دارم و با اشاره به این ظرفیتها، پلورالیسم دینی را بزرگترین مزیت رقابتی ایران در حوزه گردشگری مذهبی دانست و تأکید کرد: این تنوع ارزشمند، میتواند ایران را به نماد عینی وحدت ادیان در سطح جهانی تبدیل کند.
نماینده مردم شهرستانهای ابهر، خرمدره و سلطانیه در مجلس شورای اسلامی به مشکلات متعددی اشاره کرد که مانع از شکوفایی این صنعت شدهاند.
وی فقر زیرساختی را مهمترین چالش دانست و با بیان اینکه حرمهای درجه یک، اما شهرهای زیارتی درجه سه داریم، خاطرنشان کرد: زائران پس از خروج از حرم، با شهری مواجه میشوند که آمادگی لازم برای پذیرایی و مدیریت سیل جمعیت را ندارد.
علیمردانی به بحران تصویر ایران در رسانههای معاند اشاره کرد و یادآور شد: جریانهای ایرانهراسی و شیعههراسی، چهره واقعی مهماننوازی ایرانی را مخدوش کردهاند.
وی سختی دریافت ویزا و مشکلات مالی را از دیگر موانع جدی برشمرد و افزود: بسیاری از زائران بالقوه، به دلیل این موانع اداری و اقتصادی، از سفر به ایران منصرف میشوند.
نماینده مردم شهرستانهای ابهر، خرمدره و سلطانیه در مجلس شورای اسلامی به ضعف در روایتگری معنوی اشاره کرد و متذکر شد: محتوای بهروز و چندزبانه برای معرفی مفاهیم عمیق زیارت و سبک زندگی ائمه (ع) در دسترس نیست و این خلأ، تجربه سفر زائر را ناقص میگذارد.
وی برای عبور از این موانع، راهکارهای عملیاتی متعددی را پیشنهاد کرد، اظهار داشت: نخستین راهکار، تلفیق هوشمندانه سفرهای زیارتی با سایر گونههای گردشگری است.
علیمردانی خاطرنشان کرد: زائر امروز به دنبال بستههای ترکیبی است که در آن، هم به زیارت برسد و هم از طبیعت بکر، تاریخ کهن و فرهنگ غنی ایران بهرهمند شود.
وی این رویکرد را همنشینی سجدهگاه و تماشاگاه توصیف کرد.
نماینده مردم شهرستانهای ابهر، خرمدره و سلطانیه در مجلس شورای اسلامی توضیح داد: دومین راهکار پیشنهادی، انقلاب در محتوای دیجیتال است و بر ضرورت استفاده از اپلیکیشنهای واقعیتافزوده، راهنماهای صوتی چندزبانه و روایتهای بصری جذاب تأکید کرد و گفت که این ابزارها میتوانند پاسخگوی نسل جوان و تشنه معنا باشند.
وی سومین محور را دیپلماسی زیارت معرفی کرد و خواستار لغو روادید با کشورهای هدف، تسهیل فرآیند دریافت ویزا و طراحی کارت زائر بینالمللی شد که شامل تخفیفهای حمل و نقل و اقامت باشد، این اقدامات میتواند تحولی اساسی در جذب گردشگران خارجی ایجاد کند.
علیمردانی به نقش مردم و جامعه محلی در این تحول پرداخت و از طرح «هر ایرانی، یک سفیر مهماننوازی» رونمایی کرد.
وی گفت: با اجرای طرح خانهمهمان زائر، مردم میتوانند ضمن میزبانی از زائران، اقتصاد خانوادههای خود را رونق بخشند و چهره واقعی ایران را به نمایش بگذارند. وی همچنین بر ضرورت جایگزینی روایت صلح به جای روایت تقابل تأکید کرد و ایران را به عنوان پایتخت گفتگوی ادیان معرفی نمود.
نماینده مردم شهرستانهای ابهر، خرمدره و سلطانیه در مجلس شورای اسلامی چشمانداز نهایی خود را تبدیل هر زائر به یک سفیر فرهنگی برای ایران توصیف کرد و گفت: زائری که با تجربهای خاطرهانگیز از ایران بازمیگردد، بهترین مبلغ برای جذب گردشگران بعدی خواهد بود.
وی تحقق این مهم را منوط به اراده ملی دانست و از دولت، مجلس و مردم خواست تا با همدلی و همافزایی، قوانین تسهیلگر تصویب کرده و زمینههای عملی برای تبدیل ایران به قطب معنویت جهان را فراهم آورند.
علیمردانی عنوان کرد: این حق مسلم تاریخی ایران است و زمان آن فرا رسیده که از شعار عبور کنیم و به عمل برسیم.
گردشگری مذهبی؛ موتور محرک اقتصاد اَبهر
محسن برجی، کارشناس ارشد مدیریت شهری در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا» گفت؛ شهرستان ابهر به دلیل مزیتهای راهبردی منحصربهفرد، از ظرفیتهای قابلتوجهی برای ارتقاء از جایگاه یک شهر صرفاً ترانزیتی به مقصدی پایدار برای گردشگری مذهبی برخوردار است.
وی با بیان اینکه موقعیت ممتاز ابهر در مسیر ارتباطی تهران - زنجان، همراه با پشتوانه غنی تاریخی و مذهبی، بستر مناسبی را برای تحقق این هدف فراهم آورده است، تصریح کرد: رویکرد کلان ما باید معطوف به تبدیل گردشگری مذهبی به موتور محرکه توسعه اقتصادی و فرهنگی این شهرستان باشد.
وی متذکر شد: برای دستیابی به این چشمانداز، میبایست مجموعهای از راهکارهای عملیاتی در ابعاد مختلف زیرساختی، محتوایی، اقتصادی و اجتماعی تدوین و اجرا شود.
کارشناس ارشد مدیریت شهری به راهکارهای زیرساختی و سختافزاری اشاره کرد و یادآور شد: ایجاد پاتوقهای فرهنگی - مذهبی: احداث مجتمعهای بینراهی مدرن و هدفمند در مجاورت اماکن مذهبی ضرورت دارد. این فضاها نباید صرفاً کارکرد توقفگاهی داشته باشند، بلکه میبایست به مراکزی برای عرضه صنایعدستی، سوغات بومی و محصولات فرهنگی - مذهبی تبدیل شوند.
وی بهسازی مسیرهای دسترسی و تابلوهای راهنما را مؤثر دانست و تاکید کرد: اصلاح و نصب تابلوهای هدایتگر شهری و بینشهری با نشانهگذاری دقیق و استاندارد، بهمنظور هدایت مستقیم گردشگران به سمت اماکن زیارتی الزامی است.
برجی به هوشمندسازی خدمات گردشگری اشاره کرد و یادآور شد: طراحی و راهاندازی یک پلتفرم دیجیتال (سامانه یا اپلیکیشن) که اطلاعات جامعی نظیر نقشه، پیشینه تاریخی، ساعات فعالیت و امکانات رفاهی پیرامون کلیه اماکن مذهبی شهرستان را در اختیار مخاطبان قرار دهد، ضروری است.
وی خاطرنشان کرد: رویکرد صرفاً زیارتی باید به تجربهای عمیق و همهجانبه تبدیل شود. این مهم از طریق روایتگری حرفهای محقق میشود؛ بهگونهای که زائر به درک و فهمی از داستان مکان، شخصیتهای مدفون و اهمیت تاریخی آن اماکن نائل آید.
کارشناس ارشد مدیریت شهری عنوان کرد: استفاده از راویان آموزشدیده بهکارگیری راویان و کارشناسان مجرب در اماکن زیارتی، نقش بسزایی در متمایزسازی و غنابخشی به تجربه زائر ایفا خواهد کرد.
وی تأکيد کرد: با بهرهگیری از طبیعت بکر و چشماندازهای پیرامون ابهر، تعریف تورهای ترکیبی زیارت و طبیعتگردی میتواند بهعنوان یک محصول گردشگری رقابتی مطرح شود. این امر نهتنها به افزایش ماندگاری مسافر از چند ساعت به یک یا چند روز کمک شایانی میکند، بلکه به توسعه متوازن گردشگری در منطقه نیز منجر خواهد شد.
برجی به ترغیب سرمایهگذاری بخش خصوصی اشاره کرد و گفت: مدیریت شهری و دستگاههای دولتی میبایست با تدوین بستههای تشویقی نظیر اعطای تسهیلات و کاهش عوارض، سرمایهگذاران را برای احداث اقامتگاههای بومگردی و هتلها در پیرامون کانونهای مذهبی ترغیب نمایند.
وی اظهار کرد: برگزاری مراسمها و جشنوارههای آیینی خاص (مانند تعزیهخوانیهای بومی و سوگوارههای محلی) میتواند به برندسازی شهری بیانجامد. الگویی مشابه شهر زنجان در ایام محرم، نشان میدهد که متمرکز شدن بر رویدادهای ویژه، چگونه میتواند تقاضای سفر در مقاطع زمانی خاص را ایجاد کرده و جایگاه شهر را در سطح ملی تثبیت کند.
کارشناس ارشد مدیریت شهری تأکيد کرد: برگزاری دورههای آموزشی برای کسبه، رانندگان تاکسی و ساکنان محلات پیرامون اماکن مذهبی، بهمنظور ارتقای فرهنگ برخورد با گردشگر و افزایش سطح کیفی خدمات و ماندگاری آنها ضروری است.
وی افزود: ایجاد و حمایت از سازمانهای مردمنهاد برای مدیریت داوطلبانه رویدادهای مذهبی، ضمن کاهش هزینههای دولتی، به افزایش تعلقخاطر و هویتبخشی به شهروندان کمک شایانی خواهد کرد.
برجی گفت: بهعنوان گام نهایی و بنیادین، تدوین یک گزارش تحلیلی جامع مبتنی بر شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدها (SWOT) در حوزه گردشگری مذهبی پیشنهاد میشود. این گزارش میتواند بهعنوان نقشه راهی برای ایدهپردازی، طراحی رویدادهای خلاقانه و حرکت بهسوی رویدادسازی هدفمند در جشنوارههای فرهنگی - مذهبی ابهر مورد استفاده قرار گیرد و در نهایت، جایگاه این شهرستان را به برندی مطرح در حوزه گردشگری مذهبی ارتقاء بخشد.
وی اظهار داشت: امید است با بهکارگیری این راهکارها و همت دستاندرکاران، گامهای مؤثری در جهت نهادینهسازی گردشگری مذهبی و توسعه همهجانبه شهرستان ابهر برداشته شود.
متولیان ظرفیتهای ابهر را نادیده گرفتهاند
اکرم نوری، فعال فرهنگی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گفت: با وجود ظرفیتهای کمنظیر ابهر در حوزه گردشگری مذهبی، این صنعت همچنان با چالشهای جدی روبروست. وی افزود: بررسی مؤلفههای تأثیرگذار نشان میدهد که مهمترین مانع بر سر راه توسعه این بخش، عدم حمایت مسئولان و عدم آگاهی گردشگران نسبت به جاذبههای موجود است.
فعال فرهنگی تصریح کرد: در حالیکه اماکنی چون بقاع متبرکه امامزادگان و حسینیههای تاریخی پتانسیل جذب گردشگران داخلی و حتی خارجی را دارند، اما فقدان زیرساختهای حمل و نقل، اقامتی و راهنمایان تخصصی، این ظرفیت را به حاشیه رانده است.
وی اظهار کرد: نگاه تکبعدی به گردشگری مذهبی که صرفاً بر جنبههای معنوی آن تأکید دارد، باعث غفلت از ابعاد اقتصادی، مشارکت مردمی و توسعه شهری شده است.
نوری متذکر شد: برای خروج از این وضعیت، لازم است که متولیان امر با تدوین یک برنامه جامع، علاوه بر معرفی صحیح این جاذبهها از طریق فضای مجازی و رسانهها، زمینه را برای مشارکت بخش خصوصی و تسهیل سرمایهگذاری فراهم آورند.
فعال فرهنگی خاطرنشان کرد: با برگزاری تورهای گردشگری ویژه در ایام مذهبی و ارائه آموزشهای لازم به کسبه و مردم محلی، میتوان سطح تعامل با گردشگران را افزایش داد و بدین ترتیب، گامی مؤثر در جهت رفع موانع و شکوفایی این صنعت حیاتی در ابهر برداشت.
شهر ابهر با دارا بودن ظرفیتهای کمنظیر مذهبی شامل بقاع متبرکه امامزادگان شاخص (اسماعیل، احمد، زید، اسحاق و گلی) و همچنین حسینیههای متعدد و آئینهای پرشور عزاداری، پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به یکی از مقاصد مهم گردشگری مذهبی در کشور دارد. مطالعات میدانی و اسنادی نشان میدهد که بین گردشگری مذهبی و مؤلفههای اقتصادی در این شهر رابطه مثبت و معناداری وجود دارد و توسعه این صنعت میتواند به افزایش درآمد شهروندان، ایجاد اشتغال برای جوانان بیکار و رونق کسبوکارهای محلی منجر شود.
انتهای خبر/