دختران فوتبالیست ایرانی قربانی عملیات روانی دشمنان
به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ تعدادی از بازیکنان تیم ملی فوتبال بانوان ایران که برای حضور در رقابتهای جام ملتهای آسیا به استرالیا سفر کردهاند، در اقدامی غیرمنتظره محل اقامت خود را ترک کرده و به پلیس این کشور مراجعه کردهاند. انتشار این خبر در برخی رسانههای خارجی بازتاب گستردهای داشته و واکنشهای مختلفی را به همراه داشته است.
بیشتر بخوانید
در همین ارتباط، صفحهای در فضای مجازی منتسب به رضا پهلوی مدعی شده است که این بازیکنان در مکانی امن قرار دارند. همچنین دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در پیامهایی از دولت استرالیا خواسته است که به این بازیکنان پناهندگی بدهد و اعلام کرده در صورت عدم پذیرش، آمریکا آمادگی دارد آنان را بپذیرد.
در مقابل، برخی تحلیلها و واکنشها در داخل کشور بر این موضوع تأکید دارند که بازگشت اعضای تیم ملی به کشور یک مطالبه قانونی و حقوقی محسوب میشود و لازم است موضوع از مسیرهای رسمی و حقوقی پیگیری شود.
در چنین شرایطی انتظار میرود نهادهای مسئول، از جمله فدراسیون فوتبال و مراجع حقوقی، با بررسی دقیق ابعاد ماجرا و مستندسازی لازم، روند قانونی این موضوع را دنبال کنند تا وضعیت این بازیکنان به شکل شفاف مشخص شود و از طرفی رسانههای معاند و افرادی چون رضا پهلوی و دونالد ترامپ به گونهای رفتار میکنند گویا اهداف خاصی برسد دارند و در جهت خودنمایی گام برمیدارند.
برخی جریانها در تلاش برای ایجاد حاشیه هستند
سید اعلاالدین موسوی، کارشناس علوم سیاسی، در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ با اشاره به حواشی ایجادشده پیرامون تیم ملی فوتبال بانوان اظهار کرد: به نظر میرسد مجموعهای از اقدامات برنامهریزیشده در حال شکلگیری است که هدف آن ایجاد فضای نگرانی و فشار روانی بر اعضای تیم ملی بانوان ایران است.
وی افزود: تجربه نشان داده است که موفقیتها و پیروزیهای پیدرپی تیمهای ملی جمهوری اسلامی ایران در عرصههای مختلف ورزشی همواره بازتاب گستردهای در سطح جهانی داشته و همین موضوع موجب شده برخی جریانها تلاش کنند با ایجاد حاشیه و فشارهای مختلف، این موفقیتها را تحت تأثیر قرار دهند.
کارشناس علوم سیاسی با اشاره به اینکه در سالهای گذشته نیز مواردی وجود داشته که مسائل ورزشی تحت تأثیر فضای سیاسی و رسانهای قرار گرفته است، یادآور شد: از این رو لازم است چنین اتفاقاتی با دقت و حساسیت مورد بررسی قرار گیرد تا مشخص شود چه عواملی در شکلگیری این وضعیت نقش داشتهاند و چگونه میتوان از تکرار آن جلوگیری کرد.
وی با اشاره به ابعاد حقوقی این موضوع تصریح کرد: درخواست جمهوری اسلامی ایران برای بازگشت اعضای تیم ملی، یک مطالبه طبیعی و قابل پیگیری در چارچوب قوانین و سازوکارهای حقوقی و دیپلماتیک است.
موسوی اظهار داشت: در چنین شرایطی انتظار میرود کشور میزبان نیز با رعایت اصول حقوقی و موازین بینالمللی، زمینه بررسی دقیق موضوع را فراهم کند.
وی عنوان کرد: در صورت بروز اختلاف یا پیچیدگیهای حقوقی، نمایندگان فدراسیون ورزشی ایران و همچنین وکلای حقوقی میتوانند با ورود به موضوع، روند ثبت درخواستها و پیگیریهای قانونی را از مسیرهای رسمی دنبال کنند.
این کارشناس علوم سیاسی تأکید کرد: مدیریت چنین موضوعاتی نیازمند آرامش، دقت و پرهیز از هیجانزدگی رسانهای است، تجربه نشان داده است که در بسیاری از موارد، پیگیری منطقی و حقوقی از طریق مجاری رسمی میتواند به نتایج مؤثرتری منجر شود. از این رو لازم است دستگاههای مسئول در حوزه ورزش و دیپلماسی با هماهنگی یکدیگر، روند بررسی این مسئله را به شکلی حرفهای و مستند پیش ببرند تا حقوق ورزشکاران و منافع کشور به بهترین شکل ممکن حفظ شود.
ورزشکاران ایرانی قربانی عملیات تأثیرگذاری شدند
فریدالدین حبیبیان، پژوهشگر امنیت بینالملل و آینده پژوهی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ با اشاره به ماجرای پناهندگی پنج بازیکن تیم ملی فوتبال بانوان ایران
از منظر حقوق بینالملل و امنیت بینالملل، گفت: پدیده پناهندگی ورزشکاران، در شرایط متعارف، یک مسئله فردی و انسانی محسوب میشود؛ اما هنگامی که این رویداد با واکنش هماهنگ بازیگران سیاسی خارجی، مداخلهی غیرروتین نهادهای امنیتی کشور میزبان و پوشش گسترده شبکههای معاند همراه شود، از سطح فردی خارج شده و در چارچوب «امنیت بینالملل» و «جنگ ترکیبی» قرار میگیرد.
وی افزود: بر اساس نظریه (Security Complex Theory) (بوزان و ویور، 2003)، بازیگران بینالمللی ممکن است از رویدادهای غیرسیاسی، مانند ورزش، بهعنوان ابزار انتقال بحران یا فشار نرم علیه دولتهای هدف استفاده کنند، اتفاق اخیر در استرالیا دقیقاً در این الگو قابل تحلیل است.
پژوهشگر امنیت بینالملل و آینده پژوهی گریزی به ابعاد امنیت بینالملل زد و یادآور شد: عملیات روانی و جنگ شناختی ترکیب عوامل رسانهای، تهدید خانوادگی، تطمیع روانی و مداخله پلیس با عنوان «تست دوپینگ» نشانه استفاده از روشهای موسوم به (Cognitive Warfar) است. یعنی تلاش برای تغییر تصمیم یا ادراک افراد تا رفتار آنان در راستای هدف سیاسی پیشساخته قرار گیرد.
وی تصریح کرد: این تاکتیک در مدلهای عملیات تأثیرگذاری (Influence Operation) معمولاً از طریق سه مرحله انجام میشود که شامل: ایجاد اضطراب و بیاعتمادی، ارائه راهحل کاذب (پناهندگی)، مصرف نمادین رفتار در رسانههای هدف برای بزرگنمایی بحران مشروعیت است و نمونه حاضر دقیقاً این الگو را دنبال کرده است.
حبیبیان با اشاره به بعد تهدید علیه امنیت انسانی و جمعی، افزود: بر اساس مفهوم نوین (Human Security)، امنیت افراد زمانی آسیبپذیر میشود که در فضای فشار روانی یا تهدید غیرمستقیم قرار گیرند، فشار خارجی بر ورزشکاران ایرانی و تهدید خانوادههای آنان در ایران، نه تنها مصداق نقض امنیت انسانی، بلکه نوعی تهدید ثانویه علیه امنیت ملی دولت مبدأ محسوب میشود، زیرا احساس ناامنی سازمانیافته در میان نمایندگان رسمی دولت ایجاد میکند.
وی با اشاره به دیدگاه حقوق بینالملل، گفت: نقض اصل عدم مداخله (Article 2(7) UN Charter)، ورود غیرمجاز نهادهای خارجی (اعم از پلیس یا وکیل مهاجرت) به تعامل مستقیم با اعضای یک تیم ملی در خاک کشور میزبان، بدون اطلاع رسمی نمایندگی دیپلماتیک ایران، مغایر با اصل بنیادین منع مداخله در امور داخلی دولت دیگر است.
پژوهشگر امنیت بینالملل و آینده پژوهی تصریح کرد: این اصل بر اساس عرف بینالمللی در حکم jus cogens بوده و نقض آن میتواند موضوع اعتراض دیپلماتیک یا شکایت رسمی باشد.
وی عنوان کرد: تعارض با اصول منشور المپیک که بر منشور المپیک و اساسنامه فدراسیونهای جهانی بر استقلال ورزش از سیاست و امنیت تأکید دارند، دخالت سیاسی در رفتار ورزشکاران یا استفاده تبلیغاتی از عمل آنان، نقض ماده ۵۰ منشور المپیک (عدم بهرهبرداری سیاسی از ورزش) و اصل بیطرفی ورزش محسوب میشود چنین اقداماتی جمهوری اسلامی ایران را در موقعیت قربانی سیاسیسازی ورزش قرار داده است.
حبیبیان با اشاره به سوءاستفاده از مفهوم پناهندگی نیز یادآور شد: طبق کنوانسیون ۱۹۵۱ ژنو و پروتکل ۱۹۶۷، پناهندگی باید بر اساس خطر واقعی آزار شخصی یا مذهبی بررسی شود، استفاده از پناهندگی برای بازنمایی سیاسی یا فشار رسانهای علیه دولت مبدأ، نقض اصل (Non-Political Asylum) است که در ماده ۱ کنوانسیون به صراحت ممنوع شده.
وی یادآور شد: چنانچه استرالیا درخواست پناهندگی این افراد را در شرایط نفوذ آشکار رسانههای سیاسی بپذیرد، مسئولیت بینالمللی دولت میزبان بر اساس اصل «عدم سوءاستفاده از صلاحیت سرزمینی» (Abuse of Territorial Jurisdiction) قابل طرح خواهد بود.
پژوهشگر امنیت بینالملل و آینده پژوهی گریزی به مسئولیت دولت میزبان زد و ابراز کرد: رفتار پلیس استرالیا در جداسازی بازیکنان از تیم در پوشش تست دوپینگ، چنانچه بدون اطلاع رسمی فدراسیون و سفارت ایران انجام شده باشد، نقض عرف دیپلماتیک بر پایه اصل «حسن نیت در روابط بینالملل» Good Faith Principle محسوب میشود این رفتار قابلیت بررسی تحت مکانیسمهای مشورتی بین دولتها یا در مجمع عمومی شورای المپیک آسیا دارد.
وی با تاکید بر اینکه ارزیابی نظری در قالب مدل جنگ ترکیبی از منظر نظریه جنگ ترکیبی (Hybrid Warfare)، این رخداد بخشی از زنجیره فشار نرم غرب علیه ایران است که در آن از سه سطح بهرهبرداری میشود، گفت: این سه مرحله شامل رویداد انسانی محدود (پناهندگی)، سرمایهگذاری رسانهای جهانی (ایجاد بحران مصنوعی)، واکنش سیاسی هماهنگ (اعلام مواضع ترامپ و رضا پهلوی) است.
حبیبیان ادامه داد: به تعبیر مدل گلسپیر (2019)، این ساختار ترکیبی موجب شکلگیری «تصویر جعلشده بحران انسانی» برای مشروعیتبخشی به اهداف ژئوپلتیک غربی میشود.
وی خاطرنشان کرد: از منظر حقوق و امنیت بینالملل، اقدام پنج بازیکن مذکور در خلأ تصمیم فردی قابل تحلیل نیست، بلکه در بستر فشار، تطمیع و عملیات روانی قابل تبیین است.
پژوهشگر امنیت بینالملل و آینده پژوهی یادآور شد: رفتار برخی نهادهای کشور میزان و استفاده رسانههای سیاسی از این واقعه، مصداقهای روشنی از نقض اصول زیر را شکل داده است که شامل اصل عدم مداخله در امور داخلی دولتها، اصل استقلال و بیطرفی ورزش، منع سوءاستفاده از مفهوم پناهندگی، اصل حسن نیت در روابط بینالملل است.
وی ابراز کرد: بنابراین این واقعه، نه یک پرونده حقوق بشری، بلکه بخشی از پروژه سیاسی و اطلاعاتی در حوزه جنگ ادراکی علیه ایران است و باید در چارچوب دفاع از حاکمیت ملی، امنیت ورزشکاران و اعتبار حقوقی کشور از طریق مجاری دیپلماتیک و حقوقی پیگیری شود.
ضرورت حمایت برای بازگشت ورزشکاران
تورج رحمانی، عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور زنجان در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی موجرسا گفت: تحلیل ماجرای اخیر مربوط به چند بازیکن تیم ملی فوتبال بانوان ایران، به نظر میرسد پیش از هر چیز باید از نگاه هیجانی و رسانهای فاصله گرفت و موضوع را در یک چارچوب واقعبینانه بررسی کرد.
وی با بیان اینکه آنچه در ظاهر دیده میشود این است که چند ورزشکار جوان که برای حضور در یک رقابت ورزشی به خارج از کشور اعزام شده بودند، در شرایطی خاص تصمیم به جدایی از تیم گرفتهاند، افزود: طبیعی است که در چنین موقعیتهایی عوامل متعددی میتواند در تصمیم افراد تأثیر بگذارد؛ از فضای روانی و رسانهای گرفته تا گفتگوها و روایتهایی که در محیط جدید به آنان منتقل میشود.
عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور زنجان تصریح کرد: باید توجه داشت که این ورزشکاران در سنین جوانی قرار دارند و ممکن است در مواجهه با شرایط پیچیده سیاسی و رسانهای، تحلیل دقیق و جامعی از پیامدهای تصمیمهای خود نداشته باشند، به همین دلیل، تبدیل کردن این موضوع به یک بحران بزرگ رسانهای یا سیاسی لزوماً کمکی به حل مسئله نمیکند.
وی تصریح کرد: در بسیاری از موارد مشابه در جهان ورزش نیز دیده شده که برخی ورزشکاران به دلایل مختلف تصمیمهایی میگیرند که بعداً ممکن است درباره آن تجدیدنظر کنند.
رحمانی ادامه داد: از این رو، رویکرد منطقی آن است که مسئولان ورزشی کشور با آرامش و بدون ایجاد فضای هیجانی موضوع را مدیریت کنند.
وی با تاکید بر اینکه مهمترین اقدام در چنین شرایطی حفظ ارتباط با این ورزشکاران و خانوادههای آنان است تا اگر امکان گفتگو و اقناع وجود دارد، مسیر بازگشت آنان به کشور فراهم شود، ابراز کرد: در صورتی که این افراد احساس کنند در صورت بازگشت میتوانند بدون فشار و با حمایت دوباره به زندگی و فعالیت ورزشی خود ادامه دهند، احتمال تغییر تصمیم نیز افزایش پیدا میکند.
عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور زنجان یادآور شد: در عین حال، اگر بازگشت آنان در کوتاهمدت امکانپذیر نباشد، باز هم تبدیل این مسئله به یک جریان رسانهای گسترده میتواند نتیجه معکوس داشته باشد.
وی با اشاره به اینکه تجربه نشان داده است که بزرگنمایی چنین موضوعاتی گاهی بیش از خود رویداد به منافع ملی آسیب میزند و میتواند زمینه بهرهبرداری تبلیغاتی را برای برخی بازیگران خارجی فراهم کند، گفت: بنابراین بهترین رویکرد، مدیریت آرام، حرفهای و غیررسانهای این موضوع از سوی نهادهای مسئول در حوزه ورزش است؛ رویکردی که هم از هیجان و قضاوتهای شتابزده دور باشد و هم در صورت فراهم شدن شرایط، امکان بازگشت و ادامه زندگی این ورزشکاران در کشور را با نگاهی انسانی و مسئولانه حفظ کند.
دشمن در تلاش است جو رسانهای ایجاد کند
علیپناه قرهباغی،کارشناس مسائل سیاسی و بینالملل در گفتگو خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گفت: ماجرای درخواست پناهندگی پنج نفر از بازیکنان تیم ملی فوتبال بانوان ایران در استرالیا طی روزهای اخیر بازتاب گستردهای در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی داشته است.
وی افزود: این بازیکنان که برای حضور در رقابتهای جام ملتهای آسیا به استرالیا سفر کرده بودند، بنا بر برخی گزارشها با ترک محل اقامت خود به پلیس این کشور مراجعه کردهاند؛ موضوعی که به سرعت مورد توجه رسانههای خارجی و جریانهای سیاسی قرار گرفت.
کارشناس مسائل سیاسی و بینالملل با تاکید بر اینکه فارغ از اصل ماجرا، آنچه در این میان قابل تأمل است، تلاش برخی جریانها برای سیاسی کردن یک موضوع ورزشی و بهرهبرداری رسانهای از آن است، گفت: در سالهای گذشته نیز نمونههایی از این دست در حوزه ورزش ایران مشاهده شده است؛ مواردی که در آن برخی ورزشکاران در خارج از کشور تصمیم به ماندن یا درخواست پناهندگی گرفتهاند و بلافاصله به سوژهای برای فضاسازیهای سیاسی و رسانهای تبدیل شدهاند.
وی تصریح کرد: در چنین شرایطی، بسیاری از کارشناسان معتقدند نباید با هیجان و قضاوتهای شتابزده به این موضوعات پرداخت.
قرهباغی یادآور شد: استفاده از ادبیات تند یا برچسبزنی نه تنها کمکی به حل مسئله نمیکند، بلکه میتواند فضا را پیچیدهتر کند. در مقابل، رویکرد منطقی، آرام و همراه با حفظ کرامت افراد میتواند زمینه بازگشت و حل مسائل را فراهم سازد.
وی با اشاره به اینکه از سوی دیگر، تجربه نشان داده است که برخی رسانهها و جریانهای مخالف تلاش میکنند از هر رویدادی برای ایجاد فضای روانی و القای ناامیدی در افکار عمومی استفاده کنند، گفت: به همین دلیل، شناخت ابعاد جنگ رسانهای و توجه به واقعیتهای میدانی اهمیت زیادی دارد.
کارشناس مسائل سیاسی و بینالملل ادامه داد: در نهایت، مسئولان ورزشی و دیپلماتیک کشور اعلام کردهاند که پیگیریهای لازم از طریق سفارت ایران در استرالیا و نهادهای مرتبط در حال انجام است تا ابعاد موضوع روشن شود و در صورت امکان شرایط برای بازگشت این بازیکنان فراهم شود.
وی ادامه داد: بسیاری امیدوارند این مسئله با تدبیر و گفتگو مدیریت شده و از تبدیل آن به یک بحران رسانهای جلوگیری شود.
در مجموع، ماجرای درخواست پناهندگی برخی بازیکنان تیم ملی فوتبال بانوان ایران به موضوعی خبرساز در عرصه رسانهای تبدیل شده و ابعاد مختلف آن همچنان در حال بررسی است. در حالی که روایتها و تحلیلهای متفاوتی درباره این اتفاق مطرح میشود، مسئولان ورزشی و دیپلماتیک کشور تأکید کردهاند که پیگیری موضوع از مسیرهای قانونی و دیپلماتیک ادامه دارد تا حقیقت ماجرا روشن شده و روندهای حقوقی لازم به شکل دقیق دنبال شود.
انتهای خبر/