لباسِ سنتی را امروزی کنیم
آذر آقاداداشی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گفت: سالهاست در فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی، از روستاهای کوچک گرفته تا شهرها و فضاهای رسمی، یک حقیقت را از نزدیک لمس کردهام که لباسهای محلی فقط پوشش نیستند بلکه سند هویت و شناسنامه بیزبان یک مردم هستند.
بیشتر بخوانید
وی افزود: بارها دیدهام که یک طرح ساده روی آستین، یا چین یک دامن میتواند درباره تاریخ و ریشههای یک قوم بیشتر از دهها صفحه توضیح حرف بزند. برای همین، هر بار که لباس محلی عقب مینشیند و لباس شهری جای آن را میگیرد، این حس منتقل میشود که بخشی از یک حافظه مشترک دارد کمرنگ میشود.
نویسنده و پژوهشگر اجتماعی با اشاره به اینکه در کردستان، وقتی زنان میگویند لباس سنتی برای استفاده روزمره سنگین است، این فقط یک حرف ساده نیست، تصریح کرد: این موضوع خبر از تغییر سبک زندگی دارد. در بلوچستان، وقتی قیمت سوزندوزی آنقدر بالا میرود که جوانها دیگر توان خریدش را ندارند یعنی یک سنت دارد تبدیل میشود به یک کالایی کاملا لوکس. یک رفتار فرهنگی هیچوقت بیدلیل تغییر نمیکند؛ پشت هر تغییرات، یک جهان اجتماعی خوابیده است.
وی عنوان کرد: اما در گذر زمان مورد خاص دیگری را هم شاهد بودم و دیدهام میل مردم به حفظ هویتشان هنوز زنده است، فقط نیاز دارد در قالب تازهای تنفس کند.
آقاداداشی متذکر شد: بارها شده در مراسمات و در صحن رسمی و غیر رسمی جامعه جوانی را ببینیم که روی مانتوی سادهاش نوار ظریفی از نقش بلوچ دوخته یا پسری را ببینیم که یقه پیراهن روزمرهاش را با طرح قشقایی تزیین کرده. اینها نه دنبال نوستالژیاند نه نمایش. میخواهند بگویند من از این خاکم، فقط شکل زندگیام عوض شده است.
وی افزود: این همان نقطهای است که تلفیق لباس محلی و مدرن معنا پیدا میکند نه تقلید صرف از سنت، نه تسلیم کامل به مد جهانی. تلفیق زمانی ارزش دارد که هم اصالت را نگه دارد، هم نیازهای امروز را بفهمد.
این نویسنده و پژوهشگر اجتماعی با بیان اینکه یک لباس تلفیقی خوب باید بتواند در خیابانهای شلوغ تهران پوشیده شود اما رد پای زاگرس؛ کویر یا سواحل خزر هنوز در آن پیدا باشد، توضیح داد: طراحان میتوانند این پل را بسازند، اما تجربه میگوید تا وقتی روایت پشت لباس و تاریخ فرهنگی آن گفته نشود، این حرکت نیمهکاره میماند. مردم وقتی داستان یک نقش را میفهمند، وقتی میشنوند که چرا زنان بلوچ فلان رنگ را انتخاب میکردند یا چگونه یک طرح ترکمنی از دل کوچهای هزارساله آمده، انتخابشان هم تغییر میکند. رسانهها دقیقاً همینجا لازماند برای وصلکردن مردم به ریشهها.
وی با اشاره به اینکه تلفیق لباس محلی با مدرن فقط یک ایده زیباییشناسانه نیست، یادآور شد: تلاش برای این است که فرهنگ، شبیه یک شی قیمتی پشت ویترین نرود. فرهنگ باید در زندگی جریان داشته باشد؛ روی تن مردم، در رفت و آمدهای روزانه، در محیط کار و خیابان. اگر لباس محلی فقط برای جشنها و نمایشها زنده بماند، دیر یا زود به یک شی یادگاری تبدیل میشود.
آقاداداشی عنوان کرد: ما اگر میخواهیم هویتمان بماند، باید اجازه بدهیم در قالبهای تازه نفس بکشد. تلفیق لباس محلی با مدرن راهی است برای اینکه گذشته خاموش نشود و آینده بیریشه نماند. این تلفیق در نهایت هم احترام به سنت است، هم درک واقعیت زندگی امروز.
انتهای خبر/