logo
امروز : سه شنبه ۶ اسفند ۱۳۹۸
حضرت مهدی(عج):برای تعجیل در ظهور من زیاد دعا کنید که خود فَرَج و نجات شما است. (کمال‌الدین، ج ٢، ص ٤٨٥)
[ 2020/2/25 ] [ 1 رجب 1441 ]
شناسه خبر : ۱۴۴۳۵

ایجاد اشتغال پایدار راه‌حل حاشیه‌نشینی

ایجاد-اشتغال-پایدار-راه‌حل-حاشیه‌نشینی

بی‌برنامگی دولت‌ها در ایران و عدم ایجاد اشتغال پایدار در روستاها و شهرهاd کوچک مقدمات مهاجرت روستاییان از محل زندگی خود به حاشیه شهر را فراهم آورده است.

به گزارش موج رسا; امروزه یکی از پدیده‌های ناشگون شهرها در ایران حاشیه‌نشینی است که این پدیده به دلیل عدم اجرای سیاست‌های درست فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و... به وجود آمده و برای حل این معضل نیاز به چاره‌جویی است.

یکی از راه‌حل‌های این معضل اجتماعی ـ اقتصادی حمایت‌های حقیقی از مناطق روستایی است که منجر به افزایش تولیدات برای ایجاد اشتغال پایدار در محل زندگی خود شود؛ چراکه اکثر حاشیه‌نشینان مهاجران روستایی هستند که به علت نداشتن سرمایه اولیه برای ایجاد اشتغال به زندگی در حاشیه شهرها روی آورده‌اند.

حاشیه نشینی به هیچ‌یک از شیوه‌های مرسوم سه گانه زندگی شباهتی ندارد؛ و عین حال دارای ویژگی‌های مختص خود است که به‌نوبه خود باید مورد واکاوی قرار گیرد.

حاشیه شهرها به دلیل عدم مطابقت با محیط شهری پس‌زده می‌شوند و هیچ شباهتی به روستا نداشته و روستا نیز محسوب نمی‌شوند؛ و به مرور زمان این محل‌ها به‌تدریج به کانون‌های پیوسته یا جدا از هم در اطراف شهرها تبدیل می‌شوند. و در این ‌بین هیچ نهادی نمی‌تواند کم‌کاری یا بی‌توجهی خود را نسبت به این پدیده اجتماعی ـ اقتصادی نفی و یا توجیه کند.

انقلاب سفید؛ انقلابی برای حاشیه نشینی

بروز حاشیه‌نشینی در ایران به سال‌های 1340 و به‌خصوص بعد از اجرای قانون اصلاحات اراضی و انقلاب سفید حکومت پهلوی بازمی‌گردد که با ناکارآمد شدن اقتصاد روستایی به واسطه اصلاحات حکومتی که مبتنی بر اقتصاد کشاورزی و دامداری بود شیوع پیدا کرد.

ناکارآمدی اقتصاد کشاورزی و دام داری در اکثر نقاط کشور به دلیل اجرای سیاست‌های حکومتی و تصاحب زمین‌های مرغوب در برخی از روستاها که توان تولید کشاورزی بالایی را داشتند زمینه مهاجر گسترده مردم از روستا به حاشیه شهرها را ایجاد کرد. که در این زمان اولین حاشیه‌نشینی با عنوان حلبی‌آبادها در اطراف شهرها شکل گرفت.

البته انقلاب سفید در ایران فقط دلیل بروز حاشیه‌نشینی نبوده است و در زمان پیروزی انقلاب اسلامی و توجه بالای حکمت به روستاها و مناطق محروم و تقویت این مناطق با بروز جنگ تحمیلی از طرف عراق باعث مهاجر خانواده‌های جنگ‌زده به حاشیه شهرهای امن شد. متأسفانه عدم توجه کافی دولت سازندگی به اقتصاد روستایی و حتی خود روستاها باعث افزایش حاشیه‌نشینی در حاشیه شهرها شد. در چند سال اخیر نبود اقتصاد پایدار و اشتغال در روستاها باعث سرعت بخشیدن به مهاجرت روستاییان شد. بنابراین عمده حاشیه‌نشینان از اهالی روستاها و مناطق محروم شهری بوده و هستند.

پدیده حاشیه‌نشینی که در شهرهای مختلف کشور در حال رشد سرطان گونه است و هرروز برشدت و عمق آن افزوده می‌شود، و همچنان از طرف دولت مورد بی‌توجهی قرارگرفته می شود، معلول سیاست‌های اشتباه دولت‌ها بعد از دولت سازندگی بوده است.

سیاست‌های اشتباه در برخورد با روستاها باعث تخلیه روستاها و شهرهای کوچک و مهاجرت نیروی کار جوان از روستاها و شهرهای کوچک به کلان‌شهرها در طول بیش از  5 دهه اخیر شده است.

خروج نیروی کار جوان از روستاها و شهرهای کوچک آسیب‌های جدی و جبران‌ناپذیری را به بخش کشاورزی، دام‌پروری، تولیدات روستایی، صنایع کوچک، صنایع‌دستی، و اقتصاد خرد وارد کرده و موجب بروز معضلات اجتماعی فراوانی شده است؛ که دراین‌بین می‌توان به بیکاری، تورم و فساد به‌عنوان بزرگ‌ترین مشکلات این پدیده اجتماعی نام برد.

این نوع برخورد با روستاها و متعاقب آن بروز معضلات اجتماعی که ذکر شد روند بسیار خطرناکی است و اگر مورد بی توجهی قرار گیرد نتایج بدتری را به دنبال خواهد داشت و نیازمند توقف و معکوس شدن هرچه سریع‌تر این مسائل و سیاست ها است.

اگرچه حمایت مؤثری از روستاها توسط دولت‌ها در ایران انجام نگرفته است ولی ناگفته نماند که دولت‌های مختلف حمایت‌های فیزیکی ـ کالبدی در این راستا از روستاها داشته‌اند که هیچ تأثیری در عدم مهاجرت روستاییان نداشته و همچنان این مهاجرت‌ها ادامه دارد.

نظام برنامه ریزی کشور عالمانه و عادلانه نیست

به نظر می‌رسد دغدغه‌مندان توسعه روستایی باید بدون هیچ‌گونه جهت‌گیری سیاسی و تبلیغاتی برنامه‌ای اساسی برای روستاها به‌عنوان بزرگ‌ترین منبع تأمین‌کننده نیروی انسانی حاشیه شهر فکری کنند تا از مهاجرت روستاییان به حاشیه شهر جلوگیری شود.

متأسفانه نظام برنامه‌ریزی کشور در تخصیص اعتبار و توزیع اعتبارات به روستاها عالمانه و عادلانه نبوده است و هیچ‌گونه مطالعه مؤثری برای تخصیص اعتبار از طرف دولت انجام نگرفته است و اگر مطالعاتی صورت گرفته است صرفاً موارد کم‌ارزش بوده است. اگر نظام برنامه‌ریزی و تخصیص اعتبارات کشور عالمانه و عادلانه صورت می‌گرفت اکنون شاهد این حجم از مشکلات روستایی و حاشیه شهر نبودیم.

متأسفانه نظام برنامه ریزی ناعادلانه و غیر عالمانه دولت باعث شده است باوجود برخی امکانات ریز ساختی مانند برق و آب و گاز در روستاها که جهاد سازندگی در زمان انقلاب زحمات بسیاری را برای دسترسی مناطق محروم به این امکانات کشیده است بی‌ارزش شود و عدم اشتغال پایدار جوانان و مردم روستایی در روستاها از این مناطق به حاشیه شهرها مهاجرت کنند.

بی توجهی به توزیع بودجه روستایی

بی‌توجهی به عدالت در توزیع بودجه‌ها در پیشرفت کلان‌شهرها در مقایسه با روستاها و شهرها کوچک کاملاً مشهود است و همین هزینه کردهای نابجای دولت‌ها، باعث ایجاد محرکه مهاجرت از روستاها شده و روستاییان به دلیل عدم تأمین هزینه‌های بالا کلان‌شهرها، در حاشیه شهرها ساکن می‌شوند.

اگر اعتبارات غیرضروری کلان‌شهرها صرف پیشرفت روستاها و زیرساخت‌های ایجاد اشتغال پایدار و یا اشتغال با درآمدهای کافی در روستاها و یا شهرهای کوچ می‌شد مقدمات عدم مهاجرت روستاییان و شهروندان شهرهای کوچک را به دلییل پایین بودن هزینه ها در روستا و شهر ها کوچک فراهم می‌آورد. همچنین جمعیت روستایی بالا موجب افزایش تولیدات کشاورزی و خودکفایی در این عرصه را فراهم می‌آورد که متاسفانه مورد بی توجهی واقع شده است.

اگر اعتبارات کافی و مناسب برای ایجاد اشتغال پایدار و اشتغال با دارامد کافی در روستاها تخصیص پیدا کند، این مسئله به‌خودی‌خود باعث کاهش حاشیه‌نشینی و کاهش آسیب‌های اجتماعی متأثر از این پدیده اجتماعی می‌شود و سلامت جسمی و روحی جامعه افزایش پیدا می‌کند.//ک

انتهای پیام/

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. قسمت های مورد نیاز علامت گذاری شده اند. *