موج رسا
چرا باید در فضای رسانه‌ای "باسواد" شویم

سواد رسانه‌ای بر تفکر انتقادی تاکید دارد و به فرد آموزش می‌دهد که با شناخت ابزارهای پیام رسان، هویت و سیاست‌های آن، پیام‌های منتقل شده را با دقت مورد حلاجی قرار دهند و در صورت مفید و کاربردی بودن، مورد استفاده و یا پذیرش قرار دهند.

کد خبر: ۲۰۸۱۸
تاریخ انتشار: پنجشنبه ۱۶ دی ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۳۵

به گزارش موج رسا,  به نقل از آنا خبر،  بسترهای ایجاد شده در دنیای دیجیتال، منجر به تسهیل فرایند اطلاع رسانی و به تبع افزایش ضریب نفوذ رسانه ها در زندگی آحاد بشر گردیده است تا حدی که رسانه ها ( درهر شکل و نوعی) شانه به شانه سایر احتیاجات روزمره بشری، به عنوان یک جزء اساسی ولاینفک، نقش و جایگاه ویژه ای را یافته اند.

با ورود به شبکه های مجازی از طریق تلفن های همراه جدید، پدیده های جدیدی در فرهنگ و ارتباطات و همچنین روابط اجتماعی شکل گرفته است؛ پدیده هایی که برخی آن را خوب و برخی بد و منفی می دانند.  فناوری های جدید اطلاعاتی و ارتباطی،جنبش جهانی در حوزه ارتباطات و انتقال محتواها و پیام های ارتباطی را در سریع ترین زمان ممکن، به وجود آورده اند.از سویی دیگرهمین فناوری های جدید باعث تسهیل انجام خلاف قانون و رشد جرایم با استفاده از شیوه های جدید شده اند.

با توجه به اینکه کودکان و نوجوانان بیش از سایر گروه های اجتماعی در معرض آسیب و چالش های فضای مجازی قرار دارند و باد نظر گرفتن استفاده روزافزون دانش آموزان ازاین رسانه تعاملی، و ازسویی افزایش آسیب های اجتماعی نوپدید فضای مجازی، ارتقای سواد رسانه ای می تواند نقش موثری درکاهش این نوع آسیب ها واستفاده نقادانه وهوشمندانه ازاینترنت داشته باشد.

موثرترین راه برای کاهش آسیب های اجتماعی نوپدیدناشی از فضای مجازی و رسانه ها،علاوه بر تصویب قوانین،کسب آموزش های تخصصی و امنیتی استفاده از اینترنت و در مجموع،ارتقای سطح سوادرسانه ای است.

تعریف وتوضیح سوادرسانه ای

  سواد رسانه‌ای به فرایندی گفته می‌شود که از دریافت پیام تا پذیرش و ذخیره سازی در ذهن را در بر می‌گیرد. هر دریافتی از جهان پیرامون ما به باورها و دانشی که داریم، وابسته است. گاهی اوقات یک کالا یا یک خبر را می‌بینیم اما ذهن ما واکنشی نسبت به آن نشان نمی‌دهد زیرا در تقسیم بندی ذهنی و باورهای درونی ما جای نمی‌گیرد اما همین مسئله اگر تکرار شود و دائم در تیررس ذهنی و رفتاری ما قرار بگیرد، ناخودآگاه تاثیراتی بر ذهن خواهد گذاشت.

  در اینجا ما به فیلترهای ذهنی نیاز داریم تا هر اطلاعاتی را باور نکرده و در جهت اطمینان از صحت آن، منبع نشر دهنده و فهم اهداف آن بکوشیم. منابع مختلف در فضای مجازی وجود دارد که به تولید محتوای جذاب و هیجان انگیز می‌پردازند. قطعا تمام این محتواها بصورت رایگان و صرفا در جهت آگاهی بخشی تولید نشده است.  سواد رسانه‌ای بر تفکر انتقادی تاکید دارد و به فرد آموزش می‌دهد که با شناخت ابزارهای پیام رسان، هویت و سیاست‌های آن، پیام‌های منتقل شده را با دقت مورد حلاجی قرار دهند و در صورت مفید و کاربردی بودن، مورد استفاده و یا پذیرش قرار دهند. پذیرش بی چون و چرا به صرف نشر گسترده مطلب یا از سوی فردی مقبول در فضای مجازی، به منزله درست و مفید بودن آن نیست و فرد باید مهارت تفکر انتقادی و حل معما در فضای رسانه‌ای را بیاموزد و به کار بندد.

سوادرسانه ای می تواند همچون یک ناظر هوشمند و درونی شده، رژیم مصرف رسانه ای جوانان راتنظیم کند.معمولا وقتی تاثیرات نامناسب انواع رسانه ها مانند برنامه های رسانه ای غیرمجاز،بازی های رایانه ای،شبکه های ماهواره ای برون مرزی ، استفاده نابجا ازاینترنت و…بر جوانان به صورت افت تحصیلی، مشکلات اخلاقی و رفتاری و آسیب های اجتماعی آشکارمی شود، به راه های درمانی اندیشیده می شود.درحالی که بهتر است این گروه را به ابزارنیرومندتری به نام سوادرسانه ای مجهز سازیم تاخود به کمک والدین و سایر منابع مفید،فعالانه دست به گزینشگری وپالایش بزنند و رژیم مصرف رسانه ای خود را تنظیم و کنترل کنند.

  نیاز به سواد رسانه ای در فضای رسانه ای امروززندگی هر روز رو به پیچیدگی می رودبخشی از این پیچیدگی ناشی از پیشرفتهای دنیای ارتباطات اس تاز این رو هر چه فناوریهای ارتباطات و اطلاعات بیشتر متحول می شوند، نیازما به یادگیری و آموزش برای درک دنیای جدید و استفاده ازابزارها و امکانات آن نیز افزایش می یابد،چراکه ضعف آموزش و آگاهی نسبت به دنیای ارتباطات و مقتضیات آن چیزی جزعقب ماندگی و تشدید آسیبها به همراه نمی آورد

پیشگامان عرصه آموزش سواد رسانه ژاپن و کانادا می باشند که برای حفظ فرهنگ خود از کشورهای همسایه و جلوگیری از تحریف و تغییر در آنها اقدام به این کار کردند. در کشور کانادا از زمان کودکی در کتابهای درسی به آنها آموزش می دهند که این آموزش ها برای حفظ هویت ملی خود در برابر کشور همسایه آمریکا است.

سواد رسانه ‏ای،به بیان کلی، تأکیدی است بر این مطلب‏ که برخلاف تصور رایج،درک پیام‏ های رسانه ‏ای واساسا شیوه ‏ی‏ رفتار با رسانه، به دانش و مهارت خاصی نیاز دارد و در بیانی‏ دقیق‏تر،عبارت است از مهارت تفکر استدلالی و نقاد به نحوی که‏ مخاطب بتواند،درباره‏ی محتوای رسانه قضاوتی مستقل داشته‏ باشد. به این ترتیب، سواد رسانه ‏ای قبل از هر چیز دلالت دارد بر شیوه‏ های خردمندانه بهره‏وری از رسانه و در لایه‏ های عمیق‏تر عبارت‏ است از،مهارت در تفکر انتقادی درباره‏ی منبعی که از آن اطلاعات‏ دریافت می‏کنیم.

سهم سواد رسانه ای در فرهنگ ما بسیار اندک است و این امر موجب نگرانی شده است؛ زیرا ما در یک محیط رسانه ای زندگی می کنیم و بایدتمامی اطلاعات عملکردی جامعه را بدانیم .

حجت الاسلام و المسین سعیدرضا  عاملی عضو شورای عالی فضای مجازی و استاد دانشگاه تهران و رئیس مرکز ملی فضای مجازی در گفت وگو با قدس آنلاین، سطح سواد عمومی رسانه ای ایرانی ها را عدد ۱۲ از ۱۰۰ اعلام کرد.

جای خالی سواد رسانه ای در نظام آموزشی کشور نیز احساس می شود. در راستای سواد رسانه تهیه تنظیم کتب درسی مناسب، به‌کارگیری مشاوران و متخصصان در امر رسانه برای آموزش، تشکیل نهادهای غیردولتی مبنی بر سواد رسانه‌ای که متشکل از معلمان مدارس، اساتید و دانشجویان و دانش آموزان می‌تواند در امر بالا بردن سواد رسانه مؤثر باشد.

  ضرورت سواد رسانه‌ای در استفاده از فضای مجازی

معصومه منتظمی، کارشناس ارشد ارتباطات در گفت وگو با آنا خبر با اشاره به مباحث پیرامون اینترنت و قابلیت‌های آن اظهار کرد: امروزه باید هم امکانات و مزیت‌ها و هم محدودیت‌ها و مشکلات اینترنت را در نظر گرفت. همچنین اینترنت به عنوان یک وسیله ترویج تعامل، سهم مثبت و مستقیم دارد، اینترنت تبادل خدمات و اطلاعات را ترغیب می‌کند.

وی افزود: فرد با داشتن مجموعه مهارت‌هایی همچون دانش اجتماعی، سواد دیجیتال، سواد اطلاعات در فضای مجازی از ابزارهای ارتباطی که اینترنت در اختیارش مصادره به مطلوب کند و از آنها برای آنچه که می‌خواهد به نفع خود استفاده کند.

این کارشناس ارشد ارتباطات تصریح کرد: فرد بدون دانشتن مجموعه مهارت‌ها، شناخت و سواد لازم در مسیر گرداب آگاهی کاذب سیل مطالبی که در طول روز به سوی او از طریق همین ابزارهای ارتباطی اینترنتی سرازیر می‌شود، قرار گیرد و در کنار تشخیص ندادن صواب از ناصواب، دچار آسیب‌هایی همچون به هدررفتن وقت، کناره‌گیری از زندگی روزمره، اعتیاد به اینترنت، دامن‌زدن به شایعه‌های شکل‌ گرفته در فضای مجازی، جایگزینی ارتباطات مجازی به جای ارتباطات چهره به چهره می‌شود..

منبع خبر: راه دانا

مطالب مرتبط:
برای دریافت جدیدترین بسته اخبار روز اینجا کلیک کنید
نام:
ایمیل:
* نظر شمـا: